Chương 1

Anh họ tôi ôn thi công chức suốt năm năm, cuối cùng cũng “lên bờ”. Dưới chỉ thị của bà nội, ba tôi chủ động mời cả nhà tổ chức tiệc mừng cho anh ta.

Sau , tiệc bàn hơn một ngàn tệ đã được đặt xong, vậy mà anh họ vẫn không hài lòng: “Nhà giờ không còn là kiểu gia đình bình thường nữa rồi, nên mọi thứ phải toát ra phong thái đàng hoàng. Đây là lễ nghi cơ bản trong xã hội, à, đừng vì đồng tiền dơ mà tự bó hẹp con đường của .”

Kết quả, phù hợp với “thân phận” anh ta, tiệc được chuyển sang khách sạn sang trọng nhất trong vùng, mỗi bàn 6.800 tệ.

Tôi ngồi xuống định ăn vì tiếc tiền của ba, thì anh họ lại khó chịu.

Anh ta nhìn tôi bằng mắt khinh thường xen lẫn miệt thị, “tốt bụng” lên tiếng chỉ dạy: “Dung Dung vẫn là tầng lớp đáy xã hội, không quy tắc trong thể chế nhà nước, nên làm chẳng có nề nếp gì cả. Chỗ ngồi là dành cho bậc trưởng bối và ban lãnh đạo, một đứa con gái như em được ngồi vào bàn là tốt rồi, vậy mà còn đòi ngồi vị trí nữa? Em nói xem, lúc bày cá lên thì nên bảo phục đầu cá hướng vào đâu?”

1

Anh họ dứt lời, mọi mắt trong phòng tiệc đều đổ dồn về phía anh ta.

Anh ta khẽ nâng tay, tiện thể vuốt nhẹ cà vạt trước ngực, khuôn mặt nở nụ cười tự mãn: “Dung Dung à, có những thứ mà tầng lớp của em không thể tiếp cận được đâu, vì nể tình họ , hôm nay anh vẫn sẽ chỉ bảo tận tình cho em.”

Anh ta nhìn tôi bằng mắt bề trên, bắt đầu thao thao bất tuyệt: “Giao tiếp trong giới này là phải có phép tắc, đặc biệt là với lãnh đạo, vậy nên lễ nghi là điều rất được xem trọng. Một món cá đầu to như vậy thôi mà cũng có thể chứa vô vàn ý nghĩa. Như đầu cá phải hướng về phía ngồi của khách , người khách là lãnh đạo quý nhất, mà đầu cá thì tượng trưng cho ‘hồng vận đương đầu’, mắt cá nghĩa là ‘nhìn xa trông rộng’, đuôi cá là ‘gánh vác trọng trách’, bụng cá là ‘hết lòng cống hiến’, vây cá là ‘vươn bay xa’. Xương sống của cá còn có mười hai đốt tượng trưng cho mười hai chỉ tiêu đánh giá, gỡ bên nào trước còn phải xem xét vì có chứa hàm ý.”

Anh ta nói mà nước bọt cứ bắn tung tóe làm tôi nổi da gà, cuối cùng thì kết luận một câu chắc nịch: “ bày đầu cá cũng là cả một nhiệm lớn, không phải người bình thường có thể nổi.”

Bà nội tôi nghe xong thì cười tít mắt, vỗ tay ngợi: “Cháu của bà là biết, nhìn là biết có tướng làm quan lớn! Ngay cả chuyện bày món ăn cũng nói đâu ra , nhà ta là có phúc.”

Nói rồi, bà bỗng sa sầm mặt, quay sang tôi: “Dung Dung, bộ điếc hay gì? Không nghe thấy anh con nói gì sao? Còn không mau đứng dậy? nay nhà do cháu làm chủ, con gái như con phải biết điều, nghe lời anh họ .”

Tôi cạn lời, nhìn sang .

Thật không ngờ ba tôi bỏ tiền đãi tiệc mà con gái lại phải chịu cảnh bị sỉ nhục thế này. Anh họ thật là, “lên bờ” đã trở mặt. Chút dáng vẻ người tử tế còn chưa học được, khí chất quan liêu thì sống động đến choáng ngợp. Trong lúc tốt nghiệp đến giờ, anh ta chỉ ôn thi, năm năm ròng rã mà không làm cũng chẳng kiếm tiền, mỗi lần hết tiền là mặt dày ngửa tay xin bà nội. Mà bà nội thì rõ ràng không thể đứa cháu duy nhất phải chịu thiệt, nên bả không chỉ trao tiền liền tay, mà còn quay đầu trách móc ba tôi, còn nói rằng đây là trai trưởng duy nhất trong dòng họ, ruột như ba tôi thì nhất định phải giúp đỡ cháu. Dù sao tôi cũng chỉ là con gái, sau này gả ra ngoài là không còn dính dáng gì nữa rồi, sao mà so được với cháu trai ruột thịt?

Ba tôi không đáp, chỉ liên tục kêu nghèo. Dù bà tôi nói gì, vẫn không chịu móc tiền ra đưa cho anh họ lấy một đồng, khiến bà tức đến mức chửi mắng, nói bất hiếu, lấy vợ rồi quên , còn bảo sau này nếu cháu bà phát đạt mà muốn nhờ vả thì cũng phải xếp và mang tiền theo.

tôi bắt được mắt của tôi, liền liếc sang, mắt xẹt qua mặt ba tôi.

2

Ba tôi khẽ giật , nghiêng đầu liếc nhìn tôi, trên mặt lộ ra nụ cười lấy lòng, sau nhanh chóng rút điện thoại ra gõ tin nhắn lạch cạch:

【Vợ yêu, con gái cưng, hôm nay cho anh chút thể diện , bao nhiêu người đang nhìn mà…】

【“Chuyển khoản 5.200” — Vợ yêu nguôi giận chút】

【“Chuyển khoản 5.200” — Cục vàng cũng đừng giận nữa】

Tôi nhìn thông báo biến động số dư, thong thả đứng dậy.

Thôi thì nể mặt ba, lần này tôi sẽ nhịn.

Anh họ thấy tôi nhường chỗ, khí thế lại càng lên .

Anh ta đỡ bà nội ngồi vào chỗ tôi ngồi, ngụ ý sâu xa nói: “Làm người thì phải biết trước biết sau, chỉ có kẻ không biết điều mới không chuyện thôi. Cũng phải thôi, tầm mắt quyết định giới hạn một người. Người không có tầm nhìn thì sao nổi chuyện giao tiếp thượng lưu.”

Tôi liếc nhìn ba, lại thấy đuôi mắt cụp xuống, híp lại, nhìn anh họ bằng mắt đượm giận.

Nhìn như vậy, tôi biết ba tôi đang tức.

Sau họ đã an vị, anh họ vẫy tay ra dáng lớn gọi phục : “Giờ có thể dọn món lên rồi. À mà này, nhớ nhắc nhà bếp chú ý chất lượng món ăn nhé, thứ màu mè vô dụng thì khỏi cần mang lên.”

Cô phục lễ phép gật đầu cúi người đáp vâng, anh họ gật gù hài lòng: “Ồ, thái độ phục tốt , năng lực làm cũng không tồi, không giống cô gái chỉ biết làm như robot. Đáng .”

Tôi thì thấy rõ lúc ra cửa, cô phục đã lườm anh ta một cái trắng dã.

Nơi này là khách sạn năm sao nên phục rất được chú trọng và nhanh chóng, chưa đầy vài phút, từng đĩa thức ăn bày biện tinh xảo đã được mang lên. Toàn là sơn hào hải vị, nào là cua hoàng đế to hơn cái mâm, rồi tôm hùm Úc, cá mú sao, hải sâm, bào ngư…

Họ nhìn mà trố cả mắt, quên luôn cầm đũa, chỉ ngẩn ngơ nhìn bàn tiệc tươi ngon này.

Phản ứng như vậy cũng phải, ở vùng chúng tôi, tiệc thông thường cũng chỉ tầm bảy tám trăm một bàn, vượt quá một ngàn đã gọi là cấp. Còn cái bàn 6.800 tệ đầy cua hoàng đế với tôm hùm này, dân quê như chúng tôi không ai dám vung tay vì cái gọi là “thể diện”. rõ ràng, hôm nay người “vung tay” là ba tôi.

Dù ba tôi là người bỏ tiền tổ chức, anh họ lại nói hôm nay là ngày vui của , danh nghĩa mời khách cũng nên là của anh ta. Bà nội cũng nắm lấy ba tôi răn dạy cả buổi tối, bảo anh họ giờ ăn cơm nhà nước, phong cách và tiêu chuẩn không thể kém người ta!

Vì được ăn miễn phí, họ tất nhiên hùa theo nịnh bợ: “Nhà họ cuối cùng cũng nuôi được người tài! Cháu này, chú đã biết trước kiểu gì cháu cũng đỗ mà!”

“Nhìn bàn tiệc này , toàn là nhờ phúc của cháu , không thì ai dám mơ ăn món thế này?” họ giơ ngón cái lấy .

Tôi cười khẩy trong lòng.

Cũng thôi, đây là bàn tiệc do anh họ thân chọn, phải xứng với “thân phận quý” của anh ta chứ, không nào? “ quý” đến mức mâm tiệc 1.888 tệ cha tôi chọn trước hoàn toàn không lọt nổi vào mắt anh ta.

Được tới tấp, mặt anh họ đỏ bừng phấn khởi, mắt lướt qua cha tôi đang không vui, thoáng hiện vẻ khinh bỉ.

Anh ta kéo bà nội lại gần: “Chú cứ quá , cháu có được hôm nay, tất cả đều nhờ bà nội chống lưng cho thôi ạ. Lúc cháu chỉ còn là một mầm cây non nớt, bà là người đã tưới nước cho cháu mỗi ngày, không bỏ, luôn ủng hộ và tin tưởng cháu.”

là như vậy. Nói không sai chút nào, vì anh họ đã 28 tuổi đầu, đến giờ vẫn chưa từng kiếm được xu nào, ở nhà ăn bám suốt mà.

Đến lần thứ tư thi trượt công chức, ngay cả anh ta cũng khuyên làm, chỉ có bà nội vẫn một lòng tin tưởng cháu , còn dọa mặt con trai là ba tôi, đòi ứng trước 50.000 tệ tiền dưỡng lão “ủng hộ” cháu yêu.

Bà nội mắt ngân ngấn lệ nhìn anh họ, mặt mũi cảm động như thật.

Anh họ lại tiếp lời: “Ba mươi năm Hà Đông, ba mươi năm Hà Tây, chớ khinh thường kẻ nghèo thời trẻ! Người tốt với tôi, tôi đều ghi lòng tạc dạ; kẻ khinh thường tôi, tôi cũng không quên.”

Anh họ nói ẩn ý nhìn ba tôi, bóng gió: “Sau này chắc chắn sẽ có nhiều người dựa vào mối quan hệ thân thích mà muốn nhờ tôi giúp , trong lòng tôi vẫn luôn có cán cân được mất. Giờ là thời đại tối ưu hóa nguồn lực, mọi chuyện phải theo quy trình, ưu tiên có trước có sau. Phải không, ?”

3

Tôi liếc sang gương mặt đang dần sa sầm của ba, khẽ hừ lạnh một tiếng.

Rõ ràng anh họ đang chĩa mũi dùi vào ba tôi vì năm xưa không “hết ” giúp đỡ anh ta.

Trước không lâu, anh họ bỗng mở miệng đòi vay ba tôi hai trăm nghìn tệ, không nói rõ làm gì. Tính tình anh ta, nhà tôi ai cũng biết rõ — tiền “cho mượn” một ra khỏi ví là chẳng bao giờ quay lại.

Trước đây cũng có một người bạn từng cho anh họ mượn tiền, sau bị quỵt, tức quá tới tận nhà chửi.

Anh ta còn phản đòn: “Cậu cũng thiển cận quá rồi ? Sao lại gọi là mượn tiền? Nói khó nghe thế. Số tiền là khoản đầu tư cậu đặt vào tôi! Sau này tôi thi đỗ, thì chắc chắn sẽ đền đáp xứng đáng. Bây giờ cậu gấp làm gì? đồng tiền lẻ sao sánh được với quyền lực? là tầm nhìn hạn hẹp, không thế nào là đầu tư lâu dài.”

Vì những “chiến tích lẫy lừng” , ngay cả bà nội sống chết làm ầm lên, ba tôi vẫn kiên quyết không móc ra một đồng. Bây giờ anh họ thi đỗ rồi, đương nhiên phải tìm lại thể diện năm xưa đã mất ở nhà tôi.

Anh ta nâng ly về phía ba tôi, châm chọc: “Ôi chao ơi, ly của cháu hình như cạn rồi này? Nếu năm xưa chịu hé ví ra một chút thì giờ có cũng được như bà nội và ngồi hưởng phúc rồi. đâu cũng chẳng lo phải cầu xin ai.”

Gương mặt ba tôi hoàn toàn tối sầm lại, ngồi yên như tượng.

Chưa kịp mở lời, bà nội đã sốt ruột chỉ tay vào mặt ba tôi quát: “Cậu cả, sao thế hả? Ngồi đực ra như khúc gỗ, cái tính ấy nhỏ vẫn chưa bỏ được! Không thấy cháu con kính à? Cháu sau này là quan lớn , nó kính là coi trọng cậu , còn ngồi làm gì nữa?”

Lời bà nội dứt, đám họ dù có chậm đến đâu cũng nhận ra bầu không khí đang trượt khỏi giới hạn. Ai nấy đều rụt cổ, giả vờ điếc.

Tôi liếc nhìn ba, thấy cơn giận sắp không kìm được nữa, bèn thở dài một hơi.

Được rồi, ra mặt thôi, ai bảo tôi là con gái của ấy chứ?

Tôi cầm ly lên, chủ động phá vỡ bầu không khí im lặng, hướng về phía anh họ: “Ba tôi dạo này bị cảm, trước còn uống thuốc kháng sinh nên không uống được. Tôi là con gái, xin uống thay cha một ly.”

Bà nội bĩu môi, liếc tôi một cái: “Làm gì mà trùng hợp thế, ai biết có phải con bịa không? Vả lại, một con bé như con sao xứng cháu của bà kính cơ chứ? Ba con là trưởng bối, may ra còn miễn cưỡng được, chứ con là cái thá gì?”

Câu này nói ra, không chỉ ba tôi mà đến tôi cũng không nén được nữa.

Bà nội vẫn tiếp tục lải nhải không ngớt: “Dung Dung, con phải khuyên cha con, đừng cứng đầu như khúc gỗ nữa. bé nó đã không biết lấy lòng người khác rồi. Cháu giờ là quan to rồi, ba con sau này có chuyện còn nhờ vả được nhiều. Bà nói vậy là nghĩ cho ba con !”

Đợi đến bà nội lảm nhảm đủ, anh họ mới ra vẻ đạo đức, làm bộ ngăn lại: “Thôi bà nội, làm hậu bối như cháu sao lại chấp nhặt với cả được, cháu không phải kiểu người nhỏ nhen đâu.”

Nói rồi quay sang tôi, giọng dạy dỗ ra vẻ bề trên: “Dung Dung vẫn biết điều hơn, biết kính trọng người có địa vị, còn hơn già đầu óc cổ hủ. Không phải tôi coi thường ai, mà là những người thực sự không có tầm nhìn thì chẳng đáng ai coi trọng.”

Tôi cười nhạt, nhìn anh họ: “Anh nói lắm.”

Tôi chỉ vào ly , làm vẻ tiếc nuối: “Với thân phận của anh bây giờ, sao có thể uống loại xoàng thế này? Phải uống Mao Đài chứ! cấp, sang trọng, mới xứng với địa vị của anh!”

Tôi quay đầu nhìn ba , chớp mắt ra hiệu.

Muốn làm màu, tỏ vẻ sang chảnh à? Vậy thì ăn món ngon, uống đắt ! Đã coi thường ba tôi thì ba tôi khỏi cần cái mác “kẻ chi tiền” này nữa.