Chương 1

Mẹ chồng tôi, bà Vương Thúy , là một kỳ nhân.

Bà luôn có khả năng khuân về nhà những thứ tốn chỗ nhất vô dụng nhất từ bãi rác.

Cho đến cuối tuần nọ, bà khệ nệ vác về nửa cánh gỗ chạm trổ từ thời Dân quốc…

Cơn giận kìm nén suốt năm của tôi cuối cũng bùng nổ.

“Mẹ , tha cho đống rác đó đi, để chúng nó được đầu tha/ i sớm đi mẹ.”

Mẹ chồng nghe vậy liền ngẩng đầu lên, lý lẽ hùng hồn:

“Gỗ này chắc chắn lắm! Cưa ra làm cái trà nhỏ thì tốt mấy!”

“Nhà mình không thiếu trà mẹ.”

Chồng tôi, Chu Hạo, yếu ớt xen vào một câu.

Mẹ chồng lườm anh một cái, quay lau cánh gỗ, miệng lẩm bẩm:

“Đúng là bọn không lo cơm áo gạo tiền nên không xót của…”

Tôi thở dài một tiếng.

Đã là mẹ chồng không hối cải, thì đừng trách con dâu chơi chiêu.

1.

Tôi bước tới ngồi xổm cạnh bà:

“Mẹ, con thương lượng với mẹ chuyện này.”

“Nếu chị định bảo tôi vứt cái này đi thì——”

“Không vứt.” Tôi ngắt lời bà,

“Con là muốn chỉ cho mẹ một chiêu.”

tay lau của mẹ chồng dừng , bà nghi ngờ nhìn tôi:

“Chiêu gì?”

“Mẹ xem, mỗi ngày mẹ bỏ ra nửa ngày trời, khuân mấy thứ này về bán đồng nát cũng chỉ được vài đồng, chẳng đáng công!”

“Nhưng nếu mẹ dùng một khoảng thời gian công sức đó để nhặt những thứ có giá trị thì sao?”

“Cái gì gọi là có giá trị?” Mẹ chồng bắt đầu hứng thú.

Tôi lôi điện thoại ra, bấm vào một đoạn :

“Mẹ nhìn này, livestream săn đồ cổ. Anh này bỏ ra 50 tệ mua một chuỗi hạt, quay đi quay bán được 30 nghìn tệ (khoảng 100 triệu VNĐ).”

Mắt mẹ chồng sáng rực lên.

“Còn cái này nữa, ở chợ đồ cũ, bà lão này bỏ ra 200 tệ mua một cái bát sứt, chuyên giám định là hàng sứ tinh xảo từ lò dân gian, giá 80 nghìn tệ.”

Hơi thở của mẹ chồng bắt đầu dồn dập.

Tôi tung ra đòn sát thủ: “Một bà thím ở Thượng Hải nhặt được bộ tem hoàn chỉnh năm 1953 trong một căn nhà sắp giải tỏa, nhà đấu giá định giá 600 nghìn tệ (khoảng 2 tỷ VNĐ).”

“Sáu… sáu trăm nghìn tệ?!” Miếng giẻ lau trên tay mẹ chồng rơi bịch đất.

Chu Hạo ở bên cạnh ho sặc sụa: “Vợ , mấy cái ví dụ này có cực đoan quá không?”

Tôi lườm anh một cái, tiếp tục “t/ ẩy n/ ão” mẹ chồng:

“Mẹ có nhiệt huyết, có thời gian, có thể lực, mẹ chỉ thiếu đúng một kiến thức chuyên môn .”

Mẹ chồng nhìn tôi, đang nhìn thấy Thần Tài.

“Chị… chị dạy tôi được không?” Mẹ chồng thận trọng .

“Con giúp mẹ nhập môn.” Tôi mỉm cười, “Nhưng tu hành là ở mỗi người.”

Mẹ chồng gật đầu lia lịa, lòng mở cờ, gương bỗng trở nên thành kính lạ thường.

2.

Tôi làm việc rất quyết liệt, ngay đêm đó đã lập cho mẹ chồng một 《Kế hoạch tầm bảo》:

Nâng cấp trang bị: Vứt bỏ túi vải rách, thay bằng túi đeo hông chuyên dụng dã ngoại với nhiều ngăn, trang bị đèn pin siêu sáng, kính lúp, găng tay túi zip.

Tích lũy kiến thức: Mỗi ngày xem giám định cổ vật một tiếng, trọng tâm học cách phân biệt “hàng giả nhìn là ” “hàng có khả năng là ”.

Nguyên tắc chiến: Thà bỏ lỡ chứ không được mua nhầm; món nào giá trên 50 tệ bắt đầu gọi xin ý kiến.

Cơ chế chia chác: Tiền kiếm được từ việc “nhặt nhạnh”, mẹ chồng hưởng 7 phần, sư phụ hưởng 3 phần.

Hèm, sư phụ dĩ nhiên là tôi . Lỡ mẹ chồng nhặt được báu vật mà không có phần tôi, lòng tôi cũng không cam tâm .

Mẹ chồng ôm bản kế hoạch in sẵn, xúc động nghẹn ngào:

“Vi Vi, trước đây mẹ toàn nhặt mấy thứ rẻ tiền, có mẹ kém cỏi lắm không?”

Tôi vỗ tay bà an ủi:

“Không mẹ kém, mà là mẹ chưa tìm đúng phương pháp nhặt rác .”

“Nhưng giờ có con dạy , mẹ mạnh dạn mà đi nhặt đi!”

Chu Hạo đứng bên cạnh ôm trán, anh cảm thấy đình này sắp có biến lớn.

Nói là nhặt rác, à không, nhặt báu vật.

3.

Mẹ chồng học hành cực kỳ nghiêm túc.

Bà không còn đi lục thùng rác để tìm chai nhựa nữa, mà mỗi ngày đeo túi hông, đi đặc vụ ở các phố đồ cổ, chợ cũ những khu nhà nát đang giải tỏa.

Tối về đến nhà là ôm máy tính bảng xem giám định, miệng lẩm nhẩm:

“Men bóng có chiều sâu… nước thời gian (lớp phong hóa) tự nhiên… cốt dày dặn…”

Thỉnh thoảng bà còn đem bát đĩa trong nhà ra nghiên cứu, làm Chu Hạo sợ đến mức giấu nhẹm bộ đồ sứ xương mua hồi đám cưới đi.

Lần chiến đầu tiên, mẹ chồng nhắm trúng một cái “bình hít thu/ ốc lá thời Thanh” ở sạp hàng vỉa hè.

Chủ sạp hét giá 300 tệ, mẹ chồng mặc cả còn 80 tệ, hưng phấn gọi cho tôi.

Tôi phóng to màn hình nhìn 10 giây phán một câu xanh rờn:

“Mẹ , dưới đáy có in dòng chữ ‘Dùng được trong lò vi sóng’, thời nhà Thanh chắc chưa có công nghệ này mẹ.”

Mẹ chồng: “…”

Lần thứ hai, bà nhắm trúng một cái ấm Tử Sa.

“Chủ quán bảo đây là ấm của Cố Cảnh Chu (bậc thầy ấm tử sa) đấy!”

Bà hạ thấp giọng, trông đang giao dịch tình báo.

Tôi thở dài: “Ấm của cụ Cố sẽ không bày ở vỉa hè mà dán mác ’15 tệ 2 món’ mẹ.”

Mẹ chồng lủi thủi đi về, cái túi hông xẹp lép.

Chu Hạo an ủi: “Mẹ , từ từ , cái việc săn đồ rẻ mà xịn này là do duyên số cả…”

“Không!” Ánh mắt mẹ chồng bùng lên ngọn lửa ý chí ngùn ngụt,

“Mẹ không tin là mình không nhặt được!”

4.

Bước ngoặt xảy ra vào cuối tuần thứ .

Mẹ chồng tôi dậy từ sớm tinh mơ để ra ngoài, bà bảo muốn đến một ngôi làng cổ ở ngoại ô sắp bị dỡ bỏ hoàn toàn để thử vận may.

giờ chiều, bà trở về. Hai tay bà ôm khố một bọc vải bẩn thỉu, vẻ vừa hưng phấn vừa có chột dạ.

“Mẹ, mẹ mang cái gì thế…” Chu Hạo tiến ra đón.

Mẹ chồng không thèm để ý đến anh, đi thẳng tới ăn, cẩn thận đặt bọc vải .

Bà mở ra từng lớp, từng lớp một.

Cuối , thứ lộ ra bên trong là một cái hũ xám xịt, đầy bụi bặm.

Cái hũ cao khoảng mươi cm, miệng thẳng, bụng phình, chân đế tròn.

Màu men là loại xanh xám không mấy nổi bật, bề có khá nhiều vết ố đất vết trầy xước, trông chẳng có gì đặc sắc.

“Cái gì đây?” Chu Hạo ghé sát vào nhìn,

“Hũ muối dưa à mẹ?”

“Câm miệng!” Mẹ chồng hiếm khi gắt với con trai vậy.

Bà quay sang nhìn tôi, giọng run run:

“Vi Vi… con, con xem thử cái này đi.”

Tôi bước tới. Nói , tôi cũng chẳng hiểu gì về đồ sứ.

Nhưng trạng thái này của mẹ chồng khiến tôi cảm thấy có gì đó không bình thường.

“Ở ra vậy mẹ?” tôi .

“Ở tận trong của ngôi làng cổ, trong một ngôi nhà cũ sắp sập.” Mẹ chồng nuốt nước bọt,

“Chủ nhà chuyển đi từ lâu , nẻo nát bươm.

Mẹ đi vào… khụ, chỉ nhìn quanh một .

Cái hũ này nằm ở góc bệ bếp, phủ một lớp bụi dày.

Mẹ thấy kiểu dáng nó có vẻ hay hay.”

“Hết bao nhiêu tiền ạ?” Chu Hạo vào trọng tâm.

Giọng mẹ chồng nhỏ hẳn đi:

“Không… không tốn tiền. Nhà bỏ hoang nên mẹ… nhặt về .”

Chu Hạo hít một hơi lạnh:

“Mẹ , thế này tính là ăn trộm…”

“Tính là nhặt được báu vật!” Mẹ chồng đỏ , không phục.

Tôi ngồi xổm nhìn kỹ cái hũ. Cái hũ quả cũ.

Men trông rất mịn, dù bị phủ bụi vẫn có thể thấy được độ bóng tinh tế.

Phần đáy lộ cốt , chất chắc chắn, vết hỏa thạch hồng (vết nung) rất tự nhiên.

Quan trọng nhất là ở phần bụng hũ, ẩn hiện những văn chạm khắc chìm, bị bụi bẩn che lấp nên nhìn không rõ.

Tim tôi đập thình thịch một nhịp.

“Mẹ, mẹ đi rửa tay trước đi. Chu Hạo, vào thư phòng lấy cho em cái đèn pin siêu sáng ra đây.”

Mẹ chồng nhận được thánh chỉ, chạy lon ton đi rửa tay.

Chu Hạo thì đầy ngơ ngác vào lấy đèn pin.

Tôi cầm lấy đèn pin, điều chỉnh góc độ, để ánh sáng quét sát bề hũ.

Dưới ánh sáng nghiêng, những văn chạm khắc chìm bắt đầu hiện ra —— đó là họa tiết sen dây, đường nét thanh thoát, nét dao điêu luyện.

“Vợ , em đang xem cái gì thế?” Chu Hạo ghé gần.

Tôi không thèm để ý đến anh, lấy điện thoại ra, mở của một chuyên giám định đồ cổ mà tôi hay xem, tìm đến tập nói về hũ xanh thời nhà Nguyên, bấm tạm dừng để đối chiếu.

Kiểu dáng… có giống. văn… cũng có giống.

Nhưng tôi không chuyên , không dám khẳng định chắc chắn.

“Mẹ,” tôi đặt đèn pin , “Ngày mai chúng ta đi tìm người xem giúp nhé.”

“Tìm ai cơ?” Mẹ chồng căng thẳng .

“Cậu của một người bạn đại học của con,” tôi nói,

“Ông ấy là chuyên lão thành đã nghỉ hưu ở bảo tàng tỉnh, họ Từ.

Cuối tuần ông ấy hay ở tiệm ‘Nhàn Vân Trai’ tại phố đồ cổ để xem đồ giúp mọi người, phí không cao nhưng mắt nhìn cực kỳ sắc sảo.”

Mẹ chồng không giấu nổi kích động:

“Nếu… nếu là đồ tốt…”

“Thì đó sẽ là khởi đầu rực rỡ cho nghiệp tầm bảo của mẹ.”

Tôi nắm lấy tay bà, “Nhưng mẹ à, chúng ta cũng chuẩn bị tâm lý. 99,9% khả năng đây chỉ là một cái hũ muối dưa bình thường .”

Mẹ chồng gật đầu lia lịa, nhưng ánh sáng trong mắt bà sáng đến đáng sợ.

Tối hôm đó, bầu không khí trong nhà tôi vô kỳ lạ.

Cái hũ được đặt trên làm việc trong thư phòng, bên dưới lót một tấm vải mềm.

mười phút mẹ chồng ra nhìn một lần, gà mẹ canh trứng vàng.

Chu Hạo kéo tôi vào phòng ngủ: “Vợ, em nghĩ cái đó…?”

“Ai mà ,” tôi nói ,

“nhưng mẹ cần một lần được khích lệ. Dù cuối là giả, mẹ cũng đã tận hưởng quá trình .”

“Nếu là thì sao?” Chu Hạo .

Tôi im lặng vài giây: “Thì mẹ đúng là có thiên phú, nhà mình phát tài.”