Chương 1

Tôi cứ ngỡ thi xong đại học là được giải phóng.

Cho đến khi mẹ tôi đưa cho tôi một chiếc phong bì.

Bên trong là một tờ thông báo thu hồi nợ của ngân , đứng tên tôi, số tiền là hai mươi triệu ba trăm ngàn đồng, quá hạn 183 ngày.

“Mẹ dùng chứng minh nhân dân của con để làm thẻ ,” bà nói,

“Quẹt hai mươi triệu, trả.

Sau này hồ sơ của con bị nợ xấu rồi, có muốn vay tiền mạng cũng không vay được, mẹ làm thế là để vệ con.”

Em gái tôi đứng bên cạnh, cổ tay lấp lánh chiếc vòng Cartier tinh.

Nó nghiêng đầu nhìn tôi, giọng nói:

“Chị ơi, mẹ cũng là vì tốt cho chị thôi.”

Tôi siết chặt tờ giấy đó, đột nhiên muốn cười.

Chiếc vòng hơn hai mươi triệu là trưởng thành.

Khoản nợ hai mươi triệu cũng là trưởng thành.

Chỉ là trưởng thành của nó là ánh sáng.

của tôi, là nợ nần.

1

Tiệc mừng đỗ đại học.

Mẹ tôi nâng ly rượu đứng dậy, nụ cười mặt không giấu nổi.

“Hôm nay song hỷ lâm môn, hai cô con gái nhà tôi đều đỗ đại học cả rồi!”

xóm láng giềng vỗ tay rào rào.

Hứa Niệm cạnh tôi, diện váy , làm tóc , bộ móng tay cũng vừa làm hôm .

Mẹ tôi lấy từ trong túi hai cái hộp.

Một cái màu đỏ bằng nhung, in logo ép kim lấp lánh.

Một cái màu trắng là phong bì bình thường, rẻ tiền.

Bà đưa cái hộp đỏ cho Hứa Niệm trước.

“ trưởng thành của Niệm Niệm.”

Hứa Niệm mở rồi thét sung sướng — là vòng Cartier vàng hồng, chính là mẫu mà nó đã đứng nhìn chằm chằm ở tủ kính trung tâm thương mại suốt nửa đồng hồ tháng trước.

“Gớm, chị Hứa này, cái này chắc phải hơn hai mươi triệu nhỉ?” ba ghé sát vào xem.

Mẹ tôi cười xua tay: “Con cái nó thích là được.”

Sau đó, bà đưa cái phong bì trắng cho tôi.

“Phán Phán, của con đây.”

Tôi mở .

Là một tờ thông báo thu nợ của ngân .

Phần người nhận ghi tên tôi, số tiền nợ là hai mươi triệu ba trăm ngàn, quá hạn 183 ngày.

Tôi phải đọc đi đọc lại ba lần hiểu.

Nửa năm trước, vào học kỳ một năm lớp 12, mẹ tôi đã dùng chứng minh nhân dân của tôi để mở thẻ .

Bà quẹt hai mươi triệu và trả một xu nào.

“Cái này…” Tôi ngẩng đầu, giọng khản đặc,

“Mẹ, cái này là sao ạ?”

Mẹ tôi hạ thấp giọng, ghé sát vào tai, mặt vẫn tươi cười như đang nói chuyện tâm tình:

“Mẹ làm thế là vì tốt cho con.

Giờ hồ sơ đen rồi, sau này có muốn vay tiền mạng cũng không được, cả đời này con sẽ được an toàn.”

Bàn tiệc bỗng lặng đi trong chớp .

ba khựng đũa giữa chừng:

“Khoan đã, cái gì mà đen với xấu?”

Mẹ tôi đứng thẳng người, giọng lại sang sảng:

“Ấy, thì tôi lo thôi mà, giờ sinh viên vay tiền mạng nhiều quá, tôi phải chặn đường lui của nó từ sớm.”

Cô hai nhíu mày: “ chị cũng không thể…”

“Sao lại không thể?” Nụ cười mặt mẹ tôi bớt đi vài phần,

“Con gái tôi, tôi biết xót nó nhất.”

Hứa Niệm giơ cổ tay , ánh đèn xuyên chiếc vòng để lại một vệt bóng mặt nó.

Nó nghiêng đầu nhìn tôi, lí nhí:

“Chị ơi, mẹ cũng là vì tốt cho chị thôi, chị đừng nhiều.”

Tôi siết chặt tờ giấy, đầu ngón tay trắng bệch.

Chiếc vòng hơn hai mươi triệu và khoản nợ hai mươi triệu.

Nó có ánh sáng, tôi có nợ nần.

2

Ngày hôm sau, tôi đi làm thủ tục vay vốn sinh viên.

Cô nhân viên ở quầy gõ phím lạch cạch vài cái rồi ngẩng nhìn tôi.

“Của em không làm được.”

“Tại sao ạ?”

“Hồ sơ có nợ xấu, một thẻ đã quá hạn nửa năm.”

Tôi đứng trước cửa ngân , nắng gắt khiến người ta hoa chóng mặt.

Về đến nhà, mẹ đang nấu cơm trong bếp.

Hứa Niệm xem tivi ở phòng khách, giơ điện thoại chụp ảnh chiếc vòng Cartier.

Tôi bước vào bếp.

“Mẹ, ngân con không vay vốn được.”

Bà ấy chẳng buồn ngoảnh đầu lại: “Thế à.”

“Con không đi học được nữa rồi.”

Bà quay người lại, cầm cái xẻng nấu ăn chỉ vào mặt tôi:

“Không đi học được thì trách ai?

Tại con không có chí khí, thi cái số điểm đó làm gì, ai con thi vào cái trường tít tắp thế?”

“631 điểm mà đủ sao?”

“Đủ cái gì mà đủ? Trường của Hứa Niệm ngay gần nhà, tốt biết bao.

Con cứ nhất định phải chạy đi , đi để làm gì? Đi rồi ai quản được con?”

Tôi há miệng định nói gì đó rồi thôi.

Hóa trong bà, 631 điểm là sai. Thi tốt là sai. Muốn đi học tập cũng là sai.

Tối đến, gõ cửa phòng tôi.

Ông nhét vào tay tôi một chiếc phong bì.

“Hai triệu,” ông hạ thấp giọng, “Con cứ cầm lấy đã.”

“, hai triệu không đủ tiền học .”

“ biết…” Ông không dám nhìn thẳng vào tôi,

“Cứ cầm lấy, để khác.”

Tôi nắm chặt chiếc phong bì, định nói cảm ơn cổ họng nghẹn đắng, không thốt nên lời.

Đêm đó tôi mất ngủ.

Nửa đêm dậy đi vệ sinh, tôi nghe thấy mẹ đang gọi điện ở phòng khách.

Giọng bà rất , tôi nghe rõ mồn một.

“…Ừ, thu xếp xong rồi. Hồ sơ nó đen rồi, sau này không chạy đi được , cứ ở gần nhà mà học hành làm việc, lo dưỡng già cho tôi nữa chứ…”

Tôi đứng trong bóng tối, chân trần, sàn nhà lạnh lẽo thấu xương.

Mẹ luôn miệng nói không thiên vị.

bà đã tính toán kỹ đến mức sau này tôi làm việc ở , có chạy đi được không bà cũng định đoạt hết rồi.

Đây thực sự không chỉ là thiên vị.

Đây là sự toan tính.

3

Ngày hôm sau, tôi đi xin việc ở tiệm trà sữa.

Quản lý nhìn tôi một lượt: “Đủ tuổi ?”

“Em vừa tròn mười tám.”

“Được, lương 15 ngàn một giờ, đứng 12 một ngày, làm được không?”

“Làm được ạ.”

Kỳ nghỉ hè bắt đầu.

Vòng bạn bè của Hứa Niệm cập nhật mỗi ngày — Tam Á, bãi biển, dừa xiêm, và cả chiếc vòng Cartier đó nữa.

Dòng trạng thái: “Chuyến du lịch tốt nghiệp mẹ tặng, yêu mẹ nhất đời.”

Tôi ở trong bếp tiệm trà sữa rửa cốc, điện thoại đặt giá, lướt một cái rồi lại tiếp tục rửa.

Cuối tháng phát lương, tài khoản của tôi có ba triệu tám.

Lần đầu tiên tôi tự mình kiếm được tiền.

đường về, tôi nhẩm tính — hai tháng hè có thể tiết kiệm được hơn bảy triệu.

Cộng với hai triệu cho và vay mượn chút đỉnh, có lẽ là đủ tiền học .

Tối đó trong bữa cơm, tôi lấy hết can đảm mở lời.

“Mẹ, con đi làm dành dụm được một ít, vẫn thiếu một chút tiền học .

Mẹ có thể giúp con được không?”

Đũa của mẹ tôi khựng lại một nhịp.

“ ? Tôi thì được gì?”

“Hay là… mẹ hỏi vay người thân giúp con một ít?”

Bà đập mạnh đôi đũa xuống bàn.

“Vay? Bà già này cần cái mặt mũi này không hả?

Nuôi đứa con gái đi học đại học mà phải đi vay tiền người ta, chị định để tôi đường cho người ta cười vào mặt à?”

“Vậy con phải làm sao bây giờ?”

“Làm sao? Tự mà . Chẳng phải đang đi làm đó à? Làm tiếp đi.”

Hứa Niệm ở bên cạnh , giọng mềm mỏng:

“Chị ơi, chị đừng trách mẹ, mẹ cũng không dễ dàng gì .”

Tôi không nói lời nào.

Ngày hôm sau, tôi tìm đến nhà ba.

ba nghe tôi kể xong thì vành đỏ hoe.

“Con bé này, mẹ con thật là…”

ngập ngừng một lát rồi thở dài,

“ cho con vay ba triệu, đừng nói với ai nhé.”

Tôi cầm ba triệu bạc, nóng cay.

Cuối tháng Tám, một tuần trước ngày nhập học.

Mẹ đột nhiên hỏi tôi: “Học gom đủ ?”

Tôi : “Vẫn thiếu hai triệu nữa.”

Bà gật đầu, không nói gì .

Chiều hôm đó, Hứa Niệm từ trong phòng bước , kéo theo một chiếc vali tinh.

Họa tiết L/ V đặc trưng. Tôi sững sờ.

“Mẹ, cái vali này bao nhiêu tiền?”

Mẹ tôi không ngẩng đầu:

“Chẳng bao nhiêu .”

“Chẳng bao nhiêu là bao nhiêu?”

Bà không đáp.

Tôi mạng tra thử — mẫu y hệt, mười hai triệu.

Tôi đứng giữa phòng khách nhìn cái vali đó.

Một cái vali LV chỉ để đựng vài bộ quần áo của Hứa Niệm đi học cái trường ngay gần nhà.

Trong khi tôi ngay cả tiền học gom đủ.

Hứa Niệm thấy sắc mặt tôi không ổn, giọng :

“Chị ơi, đây là mừng đỗ đại học mẹ mua cho em. Chị cũng… chị cũng có mà.”

Nó không nói được tôi có cái gì. Bởi vì tôi thực sự chẳng có gì cả.

Đêm đó, tôi gom hết ba triệu ba cho, bảy triệu đi làm và hai triệu cho để đếm lại một lần.

Mười hai triệu.

Đủ tiền học rồi.

không đủ để mua một cái vali LV.

Chiều hôm sau, tôi tan làm sớm.

Vừa đẩy cửa vào đã thấy một vòng người ở phòng khách — bác cả, bác trai và mấy người họ tôi không quen mặt.

Mẹ tôi giữa, đang nói chuyện rất rôm rả.

Thấy tôi vào, bà hơi ngẩn .

“Hứa Phán? Sao hôm nay về sớm thế?”

“Vâng, con đổi ca.”

Tôi đứng ở lối vào, không biết nên đi vào hay quay về phòng.

Bác cả vẫy tay gọi tôi: “Ấy Phán Phán, lại đây bác xem nào, gầy đi rồi hả con?”

Tôi bước tới, ghé sát mép sofa. Bác cả nắm tay tôi, nhìn một lượt:

“Nghe mẹ cháu cháu đang đi làm à? Có mệt không?”

Tôi lắc đầu: “Cũng bình thường ạ.”

Bác cả gật đầu, lại nhìn sang mẹ tôi:

“Tiền học của Phán Phán đủ rồi chứ?”

Mẹ tôi nhấp một ngụm nước, mỉm cười:

“Nó ấy mà, chẳng cần tôi phải lo. Từ bé đã có chủ kiến, tự mình xoay xở được hết.”

Bác cả cũng cười: “Cũng đúng, Phán Phán từ đã hiểu chuyện.”

Tôi đó, im lặng. Bác cả nhìn về phía bếp hỏi:

“Hứa Niệm rồi?”

Mẹ gọi một , Hứa Niệm bưng đĩa hoa quả , cười hì hì chào hỏi từng người.

Bác cả dắt tay nó, hỏi han đủ điều. Mẹ tôi tiếp lời, không khí vô cùng ná náo nhiệt.

Tôi một lúc rồi đứng dậy: “Con vào phòng đây, con hơi mệt.”

Bác cả vỗ vỗ tay tôi: “Đi đi, vào mà nghỉ ngơi.”

Tôi bước về phòng. Sau lưng truyền đến giọng của mẹ, hạ thấp hơn một chút tôi vẫn nghe rõ mồn một:

“Cái Niệm từ sức khỏe đã yếu, phải xót nó nhiều một chút. Cái Phán nó ‘lỳ đòn’ lắm, không sao .”

Tôi khựng lại một nhịp, không quay đầu.

Vào phòng, đóng cửa.

Nằm xuống giường, trân trân nhìn trần nhà.

Lỳ đòn.

Không sao .

Chẳng cần phải lo.

Ngoài cửa sổ có trẻ con chơi đùa dưới lầu, cười vang từng đợt.

Tôi nhắm lại.

Đứa trẻ hiểu chuyện, thường chẳng được ai thương.