Chương 1

Mùa thu năm 2008, cổng xưởng.

Chiếc Audi màu đen chầm chậm dừng lại, bác cả mặc vest phẳng phiu xuống xe.

Tất cả mọi người trong xưởng đều chen chúc ở cổng để nghênh đón, chỉ có tôi thu người lại ở tít phía đông, lòng bàn tay đẫm mồ hôi.

Mười hai năm rồi, tôi tưởng bác sớm quên chuyện năm đó.

Đêm mùa đông năm 1996, công ty của bác cả bị niêm , cả bác bị dồn đến đường , tôi liều mạng nhét năm tệ vào hầm mà bác thuê tạm.

Nhưng những chuyện xảy ra đó, lại khiến tôi hối hận suốt mười hai năm trời.

Ánh mắt bác cả quét qua đông, rồi đột nhiên dừng lại trên người tôi.

Bác sải đi tới, tất cả mọi người đều im bặt.

Bác đứng mặt tôi, mở miệng một câu.

Tôi sững sờ ngay tại chỗ.

01

Mùa đông năm 1996, gió bấc thổi cắt da cắt thịt.

Trong sân khu tập thể của xưởng, nhiệt độ âm mười mấy độ, gió lạnh thổi rát cả mặt.

Tôi co ro phía đông, nhìn bác cả bị áp giải trên , tim thắt lại.

“Đả đảo kẻ hủ bại đi cửa !”

“Niêm công ty của tên gian thương Lý Kiến Quân!”

Khẩu hiệu hô vang trời.

Bác cả bị hai người của đội an ninh áp giải, đứng trên chiếc dựng tạm, trên cổ đeo một tấm biển ghi “Kẻ lừa đảo Lý Kiến Quân”.

Đầu bác bị ấn xuống, gần như gục vào ngực.

Dưới , bác gái hai đứa con bị đẩy lên phía .

Con trai lớn mười sáu tuổi, con gái mới mười hai tuổi, đang run lên cầm cập vì rét.

Tổ trưởng tổ điều tra đứng trên , cầm micro hô: “Lý Kiến Quân, trong thời gian làm giám đốc xí nghiệp thị trấn, anh lợi dụng chức vụ để biển thủ bao nhiêu công quỹ? Hãm hại bao nhiêu công nhân?”

Bác cả ngẩng đầu lên, khóe miệng vẫn còn vệt máu: “Tôi không biển thủ, sổ sách rõ ràng rành mạch, tôi không có gì phải hổ thẹn.”

“Cứng họng à!” Một người lao tới, ấn mạnh bác xuống.

Bác cả lảo đảo suýt quỳ xuống, nhưng trụ vững được, lưng vẫn thẳng tắp.

Trong đông có người hét: “Điều tra! Phải tra xét thật nghiêm! Cho hắn biết tay!”

Tôi xem mà kinh hãi, theo bản năng định lên phía bị bố kéo giật lại.

Bố ghé sát tai tôi thầm: “Đứng im, mày muốn liên lụy cả nhà à?”

Buổi đấu tố kéo dài hơn hai đồng hồ.

Bác cả bị chất vấn liên tục, vết thương ở khóe miệng nứt ra, máu chảy ròng ròng xuống cằm.

Bác gái ngất xỉu một lần, được người ta đỡ dậy lại phải đứng tiếp.

Hai đứa trẻ sợ hãi không dám ho he, tay con bé cứ run bần bật.

Có người chỉ vào con bé : “Nhìn kìa, con của tên gian thương, xem nó sợ chưa kìa.”

đông xung quanh cười ồ lên.

Tôi nhìn đứa trẻ mười hai tuổi , khóe mắt cay xè, nhưng không dám lên .

Cuối , tổ điều tra tuyên bố: “Theo quyết định của cấp trên, niêm toàn bộ tài sản công ty đứng tên Lý Kiến Quân, thu hồi giấy phép kinh doanh, buộc anh ta phải dọn ra khỏi khu tập thể của xưởng, hạn chót là chập tối nay phải trả nhà.”

đông giải tán.

Tôi nhìn bác cả bị người ta đẩy xuống , dáng vẻ lảo đảo.

Bác gái ôm con gái , con trai lớn đeo một chiếc balo du lịch, bốn người trông như bốn xác không hồn.

Vài người đi theo , vẫn tiếp tục buông lời mỉa mai.

Khi bác cả đi ngang qua tôi, tôi nhìn rất rõ ánh mắt của bác – trống rỗng, như một giếng cạn không đáy.

Cổ áo khoác dạ của bác bị rách, chiếc áo sơ mi trong thấm máu.

Tôi muốn gọi một “Bác cả”, nhưng cổ họng như bị nghẹn lại, không thốt ra được chữ nào.

Chập tối, tôi lén bám theo.

bác cả dọn đến một hầm cho thuê trên thị trấn.

Nơi đó ẩm thấp, tối tăm, chỉ có một bóng đèn duy nhất, ánh sáng vàng vọt hắt lên bốn bức tường lọt gió.

Bác cả đứng ở cửa, nhìn chằm chằm vào nơi này, đôi vai sụp xuống.

Bác gái ôm con gái , nước mắt lặng lẽ rơi, không một động.

Con trai lớn đặt balo xuống, trong chỉ có vài bộ quần áo để thay.

Tôi nấp ở đầu cầu thang, trong lòng khó chịu tột .

Về đến nhà, bố kéo tôi ra một góc.

“Nhớ kỹ, hôm nay trở đi, nhà chúng ta không có bất kỳ quan hệ nào với nhà bác cả.”

“Nhưng bố ơi, năm xưa bác từng nhà …”

“Im đi!” Bố ngắt lời tôi, “Đó là chuyện kia. Bây giờ ông xảy ra chuyện, ai ông tự rước họa vào thân. Mày muốn nhà bị vạ lây sao?”

nắm lấy tay tôi: “Con ơi, bố con đúng đấy. Lúc này lo giữ thân mới là quan trọng nhất. Tránh xa nhà họ ra, đừng chuốc lấy rắc rối.”

Tôi gật đầu, lòng bứt rứt.

Bác cả là anh họ của bố tôi, nhỏ tôi gọi là bác cả.

Đầu những năm 90, bố tôi làm ăn thất bại, gánh một khoản nợ ngập đầu, chính bác cả lấy mười tệ sổ sách công ty của bác cho nhà tôi vay, nhờ thế mà tôi mới không tan nát.

Thời đó mười tệ, đủ cho một bình thường không ăn không uống làm lụng suốt hai mươi năm.

Thế nhưng bây giờ, bố lại bắt tôi coi như không có chuyện gì xảy ra.

Ngày thứ ba, tôi đi ngang qua hầm đó, xa thấy bác gái ngồi trên bậc thềm cửa, khuôn mặt đầy vết nước mắt.

Hai đứa trẻ co cụm cạnh bác, sắc mặt vàng vọt.

Con bé nhìn thấy tôi, mắt sáng lên, định mở miệng gọi bị bác gái nhẹ nhàng bịt miệng lại.

Bác gái lắc đầu với tôi, ra hiệu bảo tôi đi đi.

Tôi đứng đó, tiến thoái lưỡng nan.

Buổi chiều, tôi đi trên đường nghe thấy mấy người hàng xóm đang buôn chuyện.

“Lý Kiến Quân tiêu đời rồi, công ty bị niêm , đến gửi ngân hàng bị đóng băng.”

“Đáng đời, ai bảo đi đường tà.”

“Nghe đến học phí cho con không có, con bé chắc phải bỏ học mất.”

“ nhà này, mùa đông năm nay khó sống rồi đây.”

Tôi khựng lại, lòng bàn tay bắt đầu vã mồ hôi.

Đến học phí cho con không có.

Về đến nhà, tôi ngồi ngẩn ngơ trên ghế sofa.

Trong đầu không ngừng hiện lên ánh mắt tuyệt vọng của bác gái, khuôn mặt thất thần của hai đứa trẻ.

Đêm đó, tôi trằn trọc không sao ngủ được.

Phòng cạnh vẳng đến chuyện thầm của bố .

“Ông Trần, tôi thấy bứt rứt quá,” .

“Tôi bứt rứt, nhưng biết làm sao được? Lúc này ai dám họ?” Bố thở dài.

“Nhưng năm xưa anh từng nhà mười …”

“Tôi biết! Nhưng bà nghĩ đến con đi, nghĩ đến nhà này đi.”

phòng chìm vào im lặng.

Tôi nghe vậy, bỗng dưng đưa ra một quyết định.

Tôi phải bác cả.

02

Sáng hôm , nhân lúc bố chưa dậy, tôi rón rén mở ngăn kéo của .

trong là số tôi dành dụm suốt ba năm, năm lẻ ba trăm tệ, là tôi chắt bóp từng đồng công việc làm nhân viên kỹ thuật trong xưởng.

Tôi định dùng số đó để mua nhà.

Tôi nhìn chằm chằm vào xấp rất lâu.

Cuối tôi đếm ra năm , nhét vào một bì.

Ban ngày đi làm, tôi bị phân tâm, làm hỏng việc hai chỗ, bị quản đốc mắng cho một trận.

Đến đêm khuya, khi ngáy của bố vang lên, tôi nhẹ nhàng trở dậy.

ngoài trời lạnh thấu xương, đèn đường vàng vọt, vắng tanh không bóng người.

Tôi giấu bì trong ngực áo, đi men theo bờ tường về hướng hầm.

Khi sắp đến đầu cầu thang, bỗng có chân vang lên.

Tôi vội vã nấp vào một mái hiên.