Chương 1

Mùa đông đó, bỏ một đứa gái trước nhà tôi.

Ông nhà tôi, ông Chu, phát hiện ngoài đổ tro bếp. Ông cầm hốt rác, đứng sững ở quay lại gọi: “Tú Mai, bà xem này.”

Tôi tay bước thì thấy một con đang ngồi xổm bên ngưỡng .

Nó mặc một chiếc bông lớn, ống tay xắn lên mấy vòng, lộ cổ tay gầy guộc như một cành củi khô. giày nó đi không cùng — một chiếc nhung tăm đỏ, một chiếc vải đen, đều là kiểu nam. Mặt mũi con sạch sẽ, tóc tai cũng chải chuốt, vẻ như ai đó chăm chút kỹ càng trước đem bỏ.

Nó không khóc.

Điều này khiến tôi chú ý đến nó hơn. Chuyện trẻ con làng bị đem hay bỏ rơi không phải là hiếm, nhưng đa số đều khóc lóc thảm thiết, gào đến khản cả cổ mới bị kéo đi. Còn con này thì không. Nó cứ ngồi xổm ở đó, tay thu ống tay , trông như một lớn thu nhỏ.

Ông Chu ngồi xổm xuống, nhìn thẳng vào mắt nó.

Con nhìn ông Chu, đột nhiên nói một câu:

“Cháu ít lắm.”

Giọng nó không lớn, như thể sợ phiền ai đó.

Tay ông Chu siết chặt trên gối. Tôi thấy yết hầu ông chuyển động, ông đưa tay bế thốc con lên. Con nhẹ bẫng như một bao cám, dưới lớp bông rộng thùng thình, chẳng biết là do quá to hay do quá nhỏ.

Ông quay lại nhìn tôi, vành mắt đỏ hoe.

Tôi nói: “Nhìn tôi gì, bế vào nhà đi, ngoài này lạnh.”

Đó là ngày tiên Chu Chiêu Đệ đến nhà tôi.

Hồi đó nó là Chiêu Đệ. Sau này đi học, cô giáo , nó trả lời là Chiêu Đệ. Cô giáo nhíu mày này không hay, bố đặt khác. Nó quay lại nhìn tôi, tôi buột miệng: “Nhìn tôi gì, tôi phải ruột con đâu.”

Câu nói tuột khỏi miệng một cách tự nhiên.

Nó không nói gì, cúi xuống. Ông Chu đứng bên cạnh dùng khuỷu tay hích tôi một .

Sau này, chính nó tự đổi mình. hộ khẩu, công an là gì, nó liếc nhìn tôi nói: “Chu Niệm.”

Ông Chu : “Niệm gì?”

Nó đáp: “Niệm gì cũng ạ.”

Thế là nó ghi là Chu Niệm.

đó nó sáu tuổi. Vợ chồng tôi cưới nhau tám không con, làng kẻ thì ông Chu “không ”, thì nói “đất” tôi không tốt. chúng tôi không bận tâm, nhưng trước mất, ông Chu cầm bát thuốc nói với tôi một câu: “Tú Mai, đứa ráng mà để lại một mụn con nối dõi.”

Tôi đón lấy bát thuốc, không đáp lời.

con hay không là do ông trời quyết định. Trời không thì nghĩa là không nên .

ông trời chúng tôi một đứa.

****

tiên Chu Niệm đón Tết ở nhà tôi, tôi mua nó một giày.

Màu đỏ, vải nhung tăm, trên mũi giày thêu một bông hoa vàng nhỏ. Đó là đắt nhất ở hàng bách hóa trên thị trấn, tốn hết nửa tháng tiền vác xi măng ở xưởng gạch ông Chu.

Đi giày vào, nó đi tới đi lui nhà mấy vòng, ngồi xổm xuống sờ bông hoa trên mũi giày.

Tôi : “ chân không?”

Nó gật .

Tôi : “ thì cứ đi.”

Đột nhiên nó tôi: “ giày này đi bao lâu hả dì?”

Tôi đáp: “Đi đến nào chật thì thôi.”

Nó nói: “Vậy con sẽ lớn chậm một chút.”

Ông Chu đang cuốn thuốc bên cạnh, bàn tay bỗng khựng lại. Tôi bưng thức lên bàn, không nói gì. Không phải không muốn trả lời, mà là cổ họng nghẹn lại, sợ hễ mở miệng là tiếng khóc sẽ vỡ òa.

Đêm giao thừa đó, Chu Niệm bát sủi cảo. xong nó nhìn tôi, lại nhìn nồi. Tôi vẫn còn, thế là nó thêm bát nữa.

Nó ít thật, đúng như nó đã nói.

Ngày khai giảng, Chu Niệm đi học lớp một với giày đỏ đó.

Buổi chiều về, mũi giày dính đầy bùn. Tôi không mắng, chỉ lấy vải sạch. Đang , nó bỗng nói: “ ơi, các bạn giày con đẹp lắm.”

Nó gọi tôi là “”.

Đây là lần tiên nó gọi như vậy.

Tôi cúi giày, vết bùn sạch lại lem chỗ mới, dường như mãi không sạch. Ông Chu đang chẻ củi ngoài sân, tiếng rìu bổ xuống từng nhát một, nghe như nhịp tim.

Tôi nói: “Đẹp thì cứ đi, bẩn lại .”

Kỳ thi cuối đó, Chu Niệm đứng nhất lớp.

**Ba**

Về cha ruột Chu Niệm, chúng tôi vốn không định giấu nó.

Không phải muốn giấu, mà là giấu không nổi. làng này tí, nhà ai thêm một con gà cũng đồn ba ngày, huống chi là thêm một đứa trẻ.

Chu Niệm lên lớp , bà ruột Lý Thúy Hoa bắt đi rêu rao làng.

“Vợ chồng nhà ông Chu bị lừa ,” bà ta cắn hạt dưa trước tiệm tạp hóa nói, “Nuôi một đứa con gái đi học thì gì? Con gái học nhiều gì, sớm muộn gì chẳng về nhà ta.”