Chương 1

Ngày hầm mỏ xuống, tôi và bố bị mắc kẹt dưới đường hầm số một.

Mẹ tôi, tổng kỹ sư, ngay tại hiện trường đã cho nổ tung lối thoát hiểm, chỉ để dẫn đội cứu hộ sang đường hầm số hai trước.

Vụ nổ gây ra đổ lần hai, vĩnh viễn chôn vùi bố tôi bên dưới.

Còn khi tôi được cứu ra, tôi chỉ còn nửa trên.

Ba tháng , Cục Mỏ trao cho mẹ tôi “Giải thưởng Cống hiến Đặc biệt”:

“Đồng chí Tống Thanh Nguyên đặt đại cục lên hàng đầu, chồng con và thợ mỏ đã lựa chọn vế , bảo đảm cho nhân viên ở trí trọng yếu dưới hầm sống sót…”

Trên sân khấu, những thợ mỏ được cứu sống đeo hoa đỏ cho bà:

“Kỹ sư Tống, là ân nhân của cả nhà tôi!”

Tôi ngẩn ngơ cúi đầu, nhìn hai ống quần trống rỗng.

Hóa ra cái chết của bố tôi không phải tai nạn, mà là mẹ tôi đã lựa chọn cứu người khác gia đình mình và người ngoài.

Ánh mắt mẹ lướt người tôi, cao tuyên bố với tất cả mọi người:

“Ở chỗ Tống Thanh Nguyên tôi, sự an của quần nhân dân mãi mãi đứng ở trí thứ nhất.”

Vậy tôi và bố tôi không phải quần nhân dân sao?

Tôi nhắm mắt lại, giơ tay giật thẻ nhân xuống.

“Nếu tính người nhà mẹ cũng không để tâm, vậy mẹ cứ coi như…”

“Con trai mẹ cũng đã chết trong vụ tai nạn hầm mỏ rồi đi.”

1

Ngày hầm mỏ xuống, tôi và bố bị mắc kẹt dưới đường hầm số một.

Mẹ tôi, tổng kỹ sư, ngay tại hiện trường đã cho nổ tung lối thoát hiểm, chỉ để dẫn đội cứu hộ sang đường hầm số hai trước.

Vụ nổ gây ra đổ lần hai, vĩnh viễn chôn vùi bố tôi bên dưới.

Còn khi tôi được cứu ra, tôi chỉ còn nửa trên.

Ba tháng , Cục Mỏ trao cho mẹ tôi “Giải thưởng Cống hiến Đặc biệt”:

“Đồng chí Tống Thanh Nguyên đặt đại cục lên hàng đầu, chồng con và thợ mỏ đã lựa chọn vế , bảo đảm cho nhân viên ở trí trọng yếu dưới hầm sống sót…”

Trên sân khấu, những thợ mỏ được cứu sống đeo hoa đỏ cho bà:

“Kỹ sư Tống, là ân nhân của cả nhà tôi!”

Tôi ngẩn ngơ cúi đầu, nhìn hai ống quần trống rỗng.

Hóa ra cái chết của bố tôi không phải tai nạn, mà là mẹ tôi đã lựa chọn cứu người khác gia đình mình và người ngoài.

Ánh mắt mẹ lướt người tôi, cao tuyên bố với tất cả mọi người:

“Ở chỗ Tống Thanh Nguyên tôi, sự an của quần nhân dân mãi mãi đứng ở trí thứ nhất.”

Vậy tôi và bố tôi không phải quần nhân dân sao?

Tôi nhắm mắt lại, giơ tay giật thẻ nhân xuống.

“Nếu tính người nhà mẹ cũng không để tâm, vậy mẹ cứ coi như…”

“Con trai mẹ cũng đã chết trong vụ tai nạn hầm mỏ rồi đi.”

…

Trong hội trường, vỗ tay vang dội như sấm, chấn động đến mức đầu óc tôi choáng váng.

Tôi xoay bánh xe lăn, đi về phía cửa lớn.

“Lâm Sâm!” Mẹ gọi tôi ở phía , trong nói mang theo sự hoảng loạn chưa từng có.

Tôi không quay đầu.

Gương mặt đó tôi đã nhìn suốt chín năm, hôm lại càng không muốn nhìn.

Thấy tôi không để ý đến bà, mẹ bước nhanh chạy , chắn trước mặt tôi.

“Đừng cản đường.” Tôi nhàn nhạt nói.

“Con định đi đâu?” Bà nhíu chặt mày, hạ quở trách: “Đại hội còn chưa kết thúc, con vội đi như vậy làm gì, còn có chút lễ phép nào không?”

Không có lễ phép?

Tôi siết mạnh tay vịn xe lăn, mặt cắt của phần chân cụt dâng lên từng cơn đau dày đặc.

Tôi hít sâu một hơi, khẽ hỏi bà:

“Mẹ, ngày xảy ra tai nạn hầm mỏ, mẹ ở đâu?”

Bà sững ra.

Tôi ấn chặt phần chân cụt đang run lên, lại hỏi lần nữa:

“Nói đi. Ngày xảy ra tai nạn hầm mỏ, mẹ ở đâu?”

“Mẹ ở trong sở chỉ huy.” mẹ cứng nhắc.

“Sở chỉ huy?” Tôi ngẩng đầu nhìn chằm chằm vào bà. “Ngay phía trên đường hầm số một, đúng không?”

Gương mặt bà căng cứng.

“Mẹ có nghe thấy bố con cầu cứu không?” Tôi nghiến chặt răng, truy hỏi bà. “Lúc con bị đè lên rồi gọi mẹ, mẹ có nghe thấy không?”

Mẹ mím môi, khó nhọc mở :

“Lâm Sâm, tình hình lúc đó quá phức tạp…”

“Phức tạp đến mức mẹ có thể điều bộ đội cứu hộ đi?” Tôi kích động ngắt lời bà, cảm xúc có chút mất khống chế.

“ hai người bị nhét hết vào đường hầm số hai! Trong đường hầm số một có ba người, bốn người chết, bảy người bị thương.”

“Nơi bố con chết cách mẹ chưa một trăm mét. Hai chân của con…”

Tôi giật phăng chăn phủ ra, lộ ra hai ống quần trống rỗng, không nhịn được mà mỉa mai:

“Cũng đứt ở dưới đó rồi, mẹ hài lòng chưa?”

“Lâm Sâm, con…”

Mẹ vừa định mắng tôi, nhưng nhớ đến hoàn cảnh hiện tại nên lại nhịn xuống.

“Trong đường hầm số hai có ba thợ mỏ lão luyện. Bọn họ còn sống, mỏ có thể vận hành, hàng trăm hàng nghìn gia đình có cơm ăn!”

“Vậy bố con thì sao?” mắt tôi tích tụ suốt một năm rốt cuộc trào ra, tôi gào lên với bà: “ của bố con trong mắt mẹ tính là gì? Chân của con lại tính là gì?”

“Lâm Sâm, chú ý thái độ khi nói chuyện với mẹ con!”

Sắc mặt mẹ trầm xuống, cực kỳ nghiêm túc nói với tôi:

“Mẹ là tổng kỹ sư, mẹ phải chịu trách nhiệm với bộ khu mỏ. Ba người đó liên quan đến bao nhiêu gia đình, còn bố con…”

Bà không nói hết.

Nhưng tôi bà muốn nói gì.

Bố con chỉ là một thợ mỏ bình thường.

Một người không đáng nhắc .

“Ba thợ mỏ mà mẹ cứu,” tôi nhìn bà chằm chằm, “lúc trao thưởng, bọn họ đeo hoa cho mẹ, mẹ có từng nghĩ…”

“Hũ tro cốt của bố con vẫn còn để ở nhà tang lễ không?”

Không khí lập tức đông cứng.

Hơi thở của mẹ gấp hơn vài phần:

“Không ai có thể đoán trước đường hầm số một sẽ lần hai. Lúc đó mẹ phán đoán đường hầm số hai nguy cấp hơn…”

Tôi ngẩng đầu cười lớn, nhưng đáy mắt chỉ còn lại nỗi bi thương vô tận:

“Ha ha… Cho nên mẹ phái hai người đi cứu ba người.”

“Bố con và một người còn lại trong đường hầm số một, không đáng để mẹ chia ra nửa đội cứu hộ sao?”

“Lâm Sâm!” Mẹ hoàn bị tôi chọc giận. “Con thì hiểu cái quái gì? Con từng học khai thác mỏ sao? Con mô hình xác suất đổ lần hai không?”

“Mô hình xác suất quan trọng hơn người, đúng không?”

Tôi cười đến mức mắt không ngừng chảy xuống, nhưng trái tim lại lạnh như mùa đông khắc nghiệt.

“Hay là mẹ sợ người khác nói mẹ lấy quyền mưu tư, sợ phá hỏng danh ‘thiết diện vô tư’ của mẹ?”

Sắc mặt mẹ lập tức trở nên khó coi.

Tôi quá quen vẻ mặt rồi.

Mỗi lần bố tôi chịu ấm ức vì công việc của bà, mỗi lần tôi vì câu “con của tổng kỹ sư phải hiểu chuyện” mà tự làm mình tủi , bà có vẻ mặt .

Dùng sự lạnh lùng và uy áp để bịt mọi chất vấn.

Tôi cúi đầu nhìn hai ống quần trống rỗng.

Hai chân của tôi, bị đá sập xuống nghiền nát từ tận gốc.

Khi bị đè, tôi vẫn luôn gọi mẹ.

Tôi cứ tưởng giây tiếp theo bà sẽ dẫn người xông vào, giống như hồi nhỏ mỗi khi tôi té ngã, bà sẽ ôm tôi vào lòng.

Tôi đã đợi sáu .

Đợi đến khi máu chảy gần cạn, đợi đến khi thi thể bố tôi bên cạnh từng chút từng chút lạnh đi.

Cuối cùng, hai người trong đội cứu hộ dùng xà beng đào tôi ra.

Còn hai chân của tôi, từ lâu đã bị đập nát, không cần đào nữa.

Tôi đột nhiên vươn tay, giật mạnh huân trước ngực bà xuống.

“Con làm gì vậy!” Bà muốn giật lại.

Nhưng động tác của tôi nhanh hơn, tôi rút kéo từ túi bên hông xe lăn ra, nhắm thẳng vào huân chói mắt ấy rồi cắt xuống.

Chỉ nghe “rắc” một .

huân biến dạng, hoa văn đèn mỏ bên trên nứt thành hai nửa.

“Lâm Sâm, con điên rồi sao!” Mẹ nổi giận, một tay siết chặt cổ tay tôi.

Chiếc kéo rơi leng keng xuống đất.

Ngay đó, một cái tát xé gió lao .

Hung hăng đánh vào mặt tôi.

Má trái đau như bị lửa đốt, khóe rỉ ra chút máu.

Tôi nghiêng đầu, rất lâu không động đậy.

Cả hội trường im phăng phắc.

Tay mẹ cứng đờ không trung.

Tôi lau máu nơi khóe , chậm rãi ngồi thẳng người, ánh mắt lạnh nhạt:

“Một cái tát , cộng với hai chân .”

“Xem như trả lại ơn sinh thành của mẹ.”

“Từ hôm trở đi, con không còn là con trai của Tống Thanh Nguyên nữa.”

2

Tôi xoay xe lăn, rời khỏi tòa nhà hội trường.

Ánh nắng tháng sáu vừa đẹp.

Tôi ngẩng đầu lên.

Trời xanh vạn dặm không mây, đẹp đến kinh người.

Nhưng tôi lại chỉ muốn rơi mắt.

Từ hôm trở đi, tôi hoàn trở thành cô nhi.

kỹ sư vĩ đại từng khiến tôi tự hào suốt chín năm, người mẹ từng được tôi viết vào bài văn.

Đã chết cùng bố tôi trong vụ tai nạn hầm mỏ.

Chỉ là đến hôm , tôi nhận được giấy báo tử của bà.

Nghĩa trang khu mỏ nằm trên sườn núi phía bắc xa nhất.

Xe lăn nghiền con đường đá vụn gập ghềnh, đầu mút chân cụt cứ nảy lên từng cái, đau âm ỉ.

Bậc đá lên núi quá dốc, xe lăn không đi được.

Tôi chống vào tay vịn, hoàn dựa vào sức eo bụng để nhích lên từng bậc một, trông hệt như một con cá đang vùng vẫy trên cạn.

Mộ của bố bị chen trong góc khuất nhất của nghĩa trang.

Năm đó Tống Thanh Nguyên nói, không được đặc biệt hóa.

Vì vậy mộ bố tôi không có bia, chỉ có một ụ đất vàng.

Trước ụ đất cắm một biển gỗ, bên trên dùng sơn đỏ viết ba chữ “Lâm Vọng Tân”.

Tôi gian nan bò đến trước mộ, dập đầu ba cái xuống đất.

“Bố,” tôi hé , khô khốc khàn đặc, “hôm … con đã đoạn tuyệt quan hệ với Tống Thanh Nguyên rồi.”

Gió xuyên đám cỏ khô trên nấm mộ, phát ra xào xạc.

“Bây giờ con hiểu vì sao cả đời bố không thích nói chuyện.”

Tôi ôm lấy biển gỗ, áp mặt lên đó.

“Bố sống với bà ấy hai mươi năm, nhịn hai mươi năm. Trước đây con cứ tưởng bố nhu nhược, bây giờ , là lòng bố đã chết rồi.”

Chuyện cũ như dòng vỡ đê, đổ ập xuống đầu tôi.

Mùa đông năm tôi tám tuổi, tôi sốt cao, sốt đến bốn mươi độ, nói mê sảng.

Bố cõng tôi, chân thấp chân cao chạy đến trạm y tế khu mỏ.

Tuyết rơi dày đến mức không mở nổi mắt, ông ngã không bao nhiêu lần, quần bông ở đầu gối bị mài rách.

Đến trạm y tế, sĩ nói phải tiêm hạ sốt, nhưng trong trạm không có .

“Đến bệnh viện Cục Mỏ,” sĩ nói, “bên đó có dự trữ.”

Bố lại cõng tôi lên, đạp tuyết chạy về phía bệnh viện.

Lúc đến bệnh viện, cả người ông ướt sũng, không phân rõ là tuyết hay mồ hôi.

Hôm đó Tống Thanh Nguyên vừa khéo đang làm báo cáo kỹ thuật ở bệnh viện.

Bố chặn bà lại ở hành lang, gấp đến mức nói năng không tròn câu:

“Tống Thanh Nguyên, Lâm Sâm sốt không ổn rồi, phải tiêm …”

Tống Thanh Nguyên đang nói chuyện với mấy lãnh đạo, nghe xong liền nhíu mày:

“ gì? Tìm sĩ kê chẳng phải được rồi sao?”

“Trạm y tế không có,” bố tôi gấp đến mức mắt cũng trào ra, “ sĩ nói chỉ nơi có…”

Tống Thanh Nguyên cúi đầu nhìn đồng hồ:

“Tôi sắp phải làm báo cáo rồi, anh đi tìm sĩ trực ban, làm theo quy trình.”

“Tống Thanh Nguyên!” Bố tôi siết chặt tay áo bà. “Con sốt đến bốn mươi độ rồi đấy!”

Bên cạnh có một lãnh đạo đứng ra hòa giải:

“Kỹ sư Tống, con cái quan trọng, hay là trước tiên…”

“Không được.” Tống Thanh Nguyên trực tiếp ngắt lời ông ta, từng ngón từng ngón gỡ tay bố tôi ra. “Báo cáo rất quan trọng. Lâm Vọng Tân, anh là người nhà, phải chừng mực.”

Bố ôm tôi đứng trong hành lang rất lâu, rất lâu.

Cuối cùng, một y tá tốt bụng thật sự không nhìn nổi nữa, lặng lẽ lấy dự phòng của mình ra, tiêm cho tôi một mũi.

Những chuyện như vậy, từng chuyện từng chuyện, nhiều đến mức đếm không xuể.

Gió lại thổi , tôi rùng mình.

Phần chân cụt lại bắt đầu đau.

Tôi kéo thể tàn phế quay về, tìm được xe lăn, vất vả chuyển mình lên đó.

Xe lăn nghiền đá vụn, mỗi lần xóc nảy như có đinh đóng vào phần chân cụt.

Nhưng tôi , sẽ không còn ai đau lòng vì tôi nữa.

3

Khi tôi xoay xe lăn trở về huyện thành, trời đã tối hơn nửa.

Tôi làm công tạm thời ở xưởng in phố Đông, mỗi tháng một nghìn năm trăm tệ, miễn cưỡng đủ sống.

Tôi đẩy cửa sắt của xưởng, máy móc đã ngừng, khắp nơi yên tĩnh.

Triệu đang thu dọn giấy vụn, nhìn thấy tôi, động tác trên tay cứng lại.

“Tiểu Lâm về rồi à?” Nụ cười của ấy có gì đó không đúng.

“Vâng.” Tôi đẩy xe lăn đến trước trí làm việc của mình. “Hôm còn việc gì phải làm không?”

“Cái đó…” Triệu xoa xoa tạp dề, “Tiểu Lâm à, cậu khoan bận, chủ nhiệm có vài lời muốn nói với cậu.”

Trong lòng tôi lộp bộp một .

Cửa văn phòng mở ra, một người đàn ông khoảng bốn mươi tuổi bước .

Bình thường chủ nhiệm đối xử với tôi cũng coi như khách sáo.