Chương 1 - Sống Lại Để Chọn Lựa

bố mẹ đẻ tìm đến cửa, mẹ nuôi nhốt chặt tôi trong buồng, tuyên bố đòi đúng hai trăm triệu tiền chuộc, thiếu một xu cũng không thả người.

Mụ ta tát tôi một cú giáng trời: “Cái mạng của mày là do tao nhặt về. Nuôi mày 18 năm, cả vốn lẫn lãi hai trăm triệu. Không xì tiền ra cút đi lấy lão già ế vợ đầu làng.”

Và ngay trong cái ép gả đi ấy, tôi tông đầu vào khung cửa tự sát.

mắt ra lần nữa, tôi trở về đúng cái vừa tháng và vứt bỏ.

Chiếc chăn quấn quanh người tôi vẫn còn hơi ấm, tiếng bước chân của bố mẹ ruột vừa mới khuất nơi góc đường.

Mẹ nuôi của trước xuống, bế tôi từ dưới đất lên, thở dài với đám đông vây quanh: “Đứa nhỏ này số khổ, thôi để tôi đem về nuôi vậy.”

Mụ ta vừa dứt lời, tôi vội vã há to miệng, dùng hết sức lực của một đứa trẻ sơ sinh, khóc ré lên “Oa” một tiếng thật to.

**[1]**

Lạnh.

Cái lạnh buốt thấu từ trong xương tủy thoát ra.

Tôi mắt hai mí mắt cứ dính chặt vào nhau, nặng trĩu. Thế thính giác lại nhạy bén vô cùng. Tiếng bước chân văng vẳng truyền đến rõ mồn một.

Một tiếng bước chân , một tiếng bước chân nặng.

Tiếng bước đi được bước dừng lại. Tiếng bước nặng là của một người phụ nữ, đang chạy lạch bạch đuổi theo, thở hổn hển, cố đè thấp :

“Anh chị thực sự không cần nó nữa à?”

Không ai đáp lại.

Người phụ nữ lại nói: “Bé gái à, thời buổi này nuôi một đứa con gái chẳng dễ dàng gì đâu.”

Vẫn sự im lặng đáng sợ ấy. Rồi có thứ gì đó được nhét xuống dưới người tôi, là bộ quần áo cũ, chất vải thô ráp cọ vào gáy tôi đau điếng.

Xung quanh chìm vào im lặng.

Tôi dùng hết sức bình sinh choàng mắt.

Bầu trời xám xịt.

đỉnh đầu là tán cây đồng, lá đã úa vàng quá nửa, có chiếc đang xoay tròn rụng xuống.

Tôi thử cựa . Tay chân hoàn toàn không nghe theo sự sai bảo.

Cố gắng giơ tay lên trước mặt, tôi sững sờ.

Đó là một bàn tay nhỏ xíu đến khó tin. Năm ngón tay gầy nhom những sợi bún, cuộn lại giữa không trung, quơ quơ cái.

Bàn tay của trẻ sơ sinh!

Tôi xuống nhìn chính .

Đang bọc trong một chiếc áo sơ mi cũ của người lớn đem cắt lại, cổ áo thêu một bông hoa xộc xệch. Dưới lưng lót một mảnh chăn bông họa tiết hoa nhí nền đỏ, bông gòn từ chỗ rách còn tòi cả ra ngoài.

Đầu óc tôi nổ “oanh” một tiếng.

Tôi sống lại rồi.

Cảnh tượng cuối cùng của trước ầm ầm dội về trong tâm trí.

Khung cửa dán giấy đỏ, mép giấy cong lên có dòng chữ “Trăm năm hạnh phúc”.

Triệu Thúy Hoa đứng chắn ở cửa, chỉ thẳng mặt tôi: “Gả cũng phải gả, không gả cũng phải gả. Ông già ế vợ cũng là đàn ông, không đến lượt mày kén chọn!”

Tôi lao thẳng đầu vào khung cửa đó.

Chưa kịp thấy đau, chỉ nghe tiếng mụ ta hét lên chói tai, rồi mọi thứ chìm vào bóng tối.

Bây giờ mắt ra, đập vào mắt là một chiếc lá đồng, rơi chuẩn xác lên mặt tôi. Lạnh ngắt.

Tôi há miệng hít một hơi. Khí lạnh tràn vào cuống họng, rát buốt.

Tôi bật khóc.

Cảm giác ai đó nhét vào hũ đậy kín suốt 18 năm, giờ mới được nắp cho thở, tôi mặc kệ tất cả, dồn toàn bộ âm thanh đầu tiên của này nổ tung ra ngoài.

“Oa…”

Tiếng khóc to đến mức chính tôi cũng phải giật . Vừa chói vừa lanh lảnh, làm đám chim sẻ cây đồng giật bay vút lên một mảng.

Rồi tôi nghe thấy có tiếng người chạy tới.

“Ây da, con cái nhà ai đây?”

Một bàn tay vớt tôi từ dưới đất lên. Lòng bàn tay thô ráp đỡ lấy lưng tôi, lật lại nhìn một cái.

Là một bà cụ. Mặt nếp nhăn, đầu trùm chiếc khăn màu xám.

Bà cụ ôm tôi, quay đầu hét lớn về phía : “Có ai không, ở đây có đứa bé này!”

Tiếng bước chân dồn dập tụ tập lại.

Và rồi, tôi nghe thấy một nói. Cái nói mà có nằm mơ tôi cũng không bao giờ quên được.

“Tránh ra, để tôi xem nào.”

Triệu Thúy Hoa chen lên từ phía đám đông.

Mụ ta mặc cái áo hoa xỉn màu, tóc kẹp hai chiếc cặp tăm đen tai, trán lấm tấm mồ hôi, bộ dạng vừa chạy vội từ ngoài đồng về.

Nhìn thấy khuôn mặt ấy, máu trong người tôi lạnh toát.

Tôi trừng mắt nhìn mụ ta.

Món nợ 18 năm, từng cọc từng đồng thi nhau ùa về.

Chuồng gà, xó bếp, những chậu quần áo giặt không bao giờ hết, chiếc giường gạch lạnh lẽo làm tôi tỉnh giấc giữa đêm đông. Bát mì mang đến tận giường mà dưới đáy cặn toàn muối chưa tan, cả năm mới được ăn một miếng thịt mà đó lại là cục xương do con trai mụ ta gặm thừa.

Mụ ta nuôi tôi 18 năm. nói cửa miệng nào cũng là: “Nuôi mày thà nuôi con chó còn , chó nó còn biết vẫy đuôi.”

Triệu Thúy Hoa đưa tay ra, định đỡ lấy tôi.

Ngón tay mụ luồn xuống nách tôi, trong kẽ móng tay cáu đất đen, bốc lên mùi cám lợn lẫn mùi thuốc lá sợi lợm .

Cả người tôi run bắn lên.

Ngay khoảnh khắc mụ chạm vào, tôi ngoảnh phắt mặt đi chỗ khác.

Rồi tôi ré lên, khóc còn dữ dội nãy.

“Oa! Oa! Oa!”, khóc đến mức thở không ra hơi, giống ai bóp cổ. Tiếng cao tiếng trước, sóng đè sóng trước, khuôn mặt nhỏ nhắn đỏ gay gắt.

Bà cụ đang ôm tôi giật , vội vàng xốc tôi lên cho chặt: “Đứa nhỏ này sao thế?”

Triệu Thúy Hoa sượng sùng: “ nãy vẫn còn ngoan mà…”

Mụ ta lại đưa tay ra định bế.

Tôi càng khóc tợn.

mắt tuôn rơi chuỗi ngọc đứt chỉ, hai bàn tay nắm chặt lại thành nắm đấm nhỏ xíu, cả người giãy nảy lên.

Bà cụ lùi lại một bước, ánh mắt nghi hoặc nhìn Triệu Thúy Hoa: “Con bé này lạ hơi à?”

Triệu Thúy Hoa nặn ra một nụ cười còn khó coi cả khóc: “Bà nói gì vậy, cháu thấy nó đáng thương nên bế một cái thôi.”

Người xung quanh tụ tập càng đông.

“Con nhà ai thế này?”

“Sao lại vứt ở đây? Đúng là tạo nghiệp mà.”

“Sáng sớm lạnh thế này, ít ra cũng cho nó ngụm ấm chứ.”

Bà cụ ôm tôi, nói với mọi người: “Đứa nhỏ này cứ nhìn thấy ta là khóc, khóc đứt hơi luôn rồi đây này.”

Triệu Thúy Hoa bẽ mặt, ngượng ngùng rụt tay lại. Mụ đứng đó, mấp máy môi cái rồi rặn ra : “Tôi chỉ là xót đứa nhỏ này quá…”

Chưa nói hết , có người đã chọc ngoáy: “ mà xót á? Hai đứa con ở nhà nuôi còn chưa xong kia kìa.”

Mặt Triệu Thúy Hoa cứng đờ.

Bà cụ xuống nhìn tôi, rồi lại nhìn Triệu Thúy Hoa.

Bất chợt, bà thở dài, vỗ lưng tôi, chậm rãi thốt ra một .

nói không lớn, rơi vào trong cơn gió lạnh buổi ban mai, hệt hòn đá ném xuống mặt hồ, “tõm” một tiếng vang vọng.

“Đứa nhỏ này, theo bà về nhà nhé.”

Tiếng khóc của tôi im bặt.

mắt vẫn còn vương má, tôi không khóc nữa.

trước không có ai nói này.

trước Triệu Thúy Hoa bế tôi về, từ đó bắt đầu chuỗi 18 năm sống không bằng lợn bằng chó.

này, cuối cùng cũng có người giơ đôi bàn tay sạch sẽ ra, kéo tôi lại trước khi mụ ta chạm vào tôi.

Sắc mặt Triệu Thúy Hoa lập tức biến đổi: “Bà lớn tuổi thế này rồi, sức đâu mà nuôi trẻ con?”

Bà cụ liếc mụ ta một cái: “Tôi không nuôi nổi con trai tôi nuôi nổi. Sao, nuôi à?”

Mọi người xung quanh đều đang nhìn.

Triệu Thúy Hoa há miệng, rồi lại nuốt lời xuống. Mụ vặn vẹo nặn ra một nụ cười gượng gạo: “Cháu… cháu chỉ sợ làm phiền bà thôi.”

Bà cụ chẳng thèm để ý, đầu hỏi tôi: “Cháu gái, theo bà đi nhé?”

Tôi liều mạng gật đầu.

cái cổ của trẻ sơ sinh quá yếu, không đỡ nổi cái đầu, chỉ có thể ngoẹo sang một bên, áp mặt vào tấm áo vải thô của bà.

áo có mùi xà phòng giặt và mùi rơm rạ.

Sạch sẽ, ấm áp, hệt chiếc chăn vừa được phơi dưới ánh mặt trời.

Tôi vùi mặt vào đó, nhắm mắt lại.

này, cái mạng của tôi, không ai được phép định đoạt thay tôi nữa.

Tiếng bước chân của Triệu Thúy Hoa cọ xát dưới đất cái rồi xa dần. Trước khi đi, tôi còn nghe mụ lầm bầm: “Con ranh nhặt được mà cũng có người giành, đúng là…”

Nửa gió thổi tạt đi.

Bà cụ ôm tôi đi về nhà, dọc đường còn ngâm nga hát không rõ điệu. Tôi gục vai bà, nhìn thấy phía chân trời hửng lên tia sáng đầu , kéo bóng cây đồng đổ dài ra đất.

Nhà bà không xa lắm.

Bên con đường đất là một khoảng sân gạch xanh tường rào không cao, có thể nhìn thấy những bắp đang phơi bên trong. Cổng sân khép hờ, một con chó vàng nằm chồm hổm ở cửa, thấy bà đi tới liền ngoáy đuôi mừng.

Bà đẩy cổng bước vào, cất gọi: “ !”

Một người đàn ông khoảng ngoài ba mươi từ trong nhà bước ra, mặc chiếc áo công nhân màu xanh lam tay đang cầm ca men đánh răng. Miệng bọt trắng, thấy trong lòng mẹ bỗng nhiên dư ra một đứa bé, ấy suýt nuốt luôn cả ngụm súc miệng.

“Mẹ, con nhà ai đây?”

Bà Chu ngồi phịch xuống bậu cửa, đặt tôi lên đầu gối: “Nhặt được đấy. Nhặt dưới gốc đồng đầu làng.”

Trần quệt miệng, bước lại gần nhìn.

Tôi cũng to mắt nhìn .

Bí thư thôn Trần , người thật thà nổi tiếng khắp vùng, làm việc công bằng, nói là làm. Tiếc là mất sớm, ngoài năm mươi đã chết vì bạo bệnh. Năm tôi chết, cỏ mộ đã mọc cao ngập đầu người rồi.

Trần nhìn một rồi nhíu mày: “Sao đứa bé này nhỏ thế? Chắc mới tháng hả mẹ?”

“Chứ còn sao nữa,” Bà Chu thở dài, “Đúng là tạo nghiệp, vứt dưới gốc cây, chăn cũng không quấn kỹ. Lạnh đến mức tím tái cả người.”

Bà lại nhìn tôi: “ nãy khóc to lắm, hơi khỏe phết.”

Trần ngồi xổm xuống, dùng ngón tay chạm vào má tôi: “Mẹ à, mẹ tuổi này rồi, liệu có chăm nổi không?”

“Không nổi cũng phải chăm,” Bà Chu nói, “Đâu thể để đứa nhỏ chết ở đó được.”

Trần đứng lên, đi lại quanh sân hai vòng.

Bà Chu cũng không giục, cứ ngồi bậu cửa, vỗ nhè vào lưng tôi. Động tác rất êm, bàn tay hạ xuống nghe tiếng bồm bộp khe khẽ.

Một lát , dừng lại: “Thôi được rồi. Nhà cũng không thiếu một miếng ăn. Lát con nói với Tú Chi một tiếng.”

Bà Chu cười, xuống nói với tôi: “Nghe thấy chưa, cháu đồng ý rồi đấy.”

Bà gọi con dâu là Tú Chi.

Tú Chi là một nàng dâu trẻ có khuôn mặt tròn trĩnh, từ trong bếp thò đầu ra, tay cầm chiếc muôi xào rau, thấy tôi hơi sững người. Nghe Bà Chu kể rõ ngọn ngành, thím ấy cũng không nói nhiều, chỉ bảo: “Trong bếp đang nấu cháo, để con múc một ít cơm ra cho bé.”

Bát cơm được mang ra, vẫn còn bốc khói nghi ngút.

Tú Chi dùng chiếc thìa nhỏ múc một chút, thổi nguội rồi đưa đến sát miệng tôi.

Tôi há miệng, nuốt đánh ực một cái.

cơm trôi tuột xuống cổ họng, vừa ấm vừa đặc, đánh tan cái lạnh giá khắp cơ thể.

Thím lại đút thêm một thìa.

Tôi lại nuốt ực.

Bà Chu nhìn tôi, bật cười: “Đứa nhỏ này ăn ngoan thật, không khóc cũng chẳng quấy.”

Trần cũng sáp lại xem: “ nãy không phải mẹ bảo nó khóc dữ lắm sao?”

“Là do nó sợ người lạ,” Bà Chu nói, “Thấy cái Thúy Hoa kia là khóc, thấy mẹ là nín ngay.”

Bà vừa nói, vừa xuống, lấy ngón tay sần sùi điểm lên chóp mũi tôi: “Cái con bé con này, cũng biết chọn người phết.”

Tôi cọ cọ mặt vào lòng bàn tay bà.

Bàn tay ấy thô ráp vô cùng, những vết chai sần, cứa vào mặt tôi hơi đau. ấm.

Ấm tỷ lần cái bàn tay cáu bẩn của Triệu Thúy Hoa.

Thím Tú Chi bón thêm mấy ngụm, tôi uống được nửa bát bụng căng tròn, hai mí mắt bắt đầu biểu tình.

Cơ thể trẻ sơ sinh quá yếu ớt. Chỉ khóc một trận ban nãy thôi đã rút cạn sức lực rồi.

Tôi cố gượng mắt, nghe xem họ nói gì.