7

7

tỷ mở nữ học truyền đi khắp kinh rầm rộ như gió cuốn mây tan. 

Tỷ ấy lấy lý do nữ học, ngày ngày sai người đến mời Kim An đi, ta không gì.

rảnh rỗi không có việc gì làm, ta ngồi trong phòng nhã gian trên tầng hai của lâu, chậm rãi nhâm nhi chén Long Tỉnh trước mùa mưa. 

Nơi cầu thang truyền đến tiếng chân đều đặn, ngước lên, không ngờ lại thấy đang ung dung tới.

“ .” mỉm cười hành lễ. 

Khoảnh khắc vào, trong thoáng chốc, ta cảm thấy cả quán như bừng sáng lên.

Đang định mở lời thì dưới phố bỗng nhiên trở nên náo loạn. 

Một toán quan binh đang truy đuổi mấy người nữ t.ử chạy trốn nữ học ra. 

Giữa hỗn loạn, một nương mặc áo vải thô đột ngột lao đến quỳ rạp trước mặt ta:

“Tam ! nữ tên là Ngọc , vốn là nữ t.ử hát rong ở lâu này, lại nhất quyết ép nữ vào thư viện đọc sách…”

này, tỷ Ôn Nguyên của ta giữa đám quan binh ung dung ra, vẻ mặt đầy sự thất vọng nhìn Ngọc : 

“ nương, trong nhà có không?”

“Có… ba đứa ạ.”

Ôn Nguyên chậc chậc lắc đầu, tiếp lời: “Gia đình rõ ràng coi là cái cây rụng tiền, nữ t.ử thì nên sống vì bản thân mình mới đúng.”

“Đọc sách mới có thể hiểu đạo lý, mới có thể thoát khỏi xiềng xích, mọi người xem có đúng không?”

Đám đông vây quanh xem náo nhiệt đồng loạt gật đầu tán . 

Đúng này, ba đứa trẻ gầy gò chen qua kẽ hở của đám đông, nhào vào lòng Ngọc rống lên. 

Đứa lớn nhất khoảng mười tuổi, vừa sụt sịt vừa :

“Đại tỷ, tỷ đừng lo chúng , tỷ đi học đi… có thể chăm sóc được các ..”

Mấy tỷ ôm nhau nức nở. Ngọc bỗng “oa” một tiếng lớn hơn:

“Ta không vì lo các , mà thực sự chị không là cái thứ để đi học! Phu t.ử giảng bài mà như tụng kinh vậy!”

Nàng ấy đột ngột quay sang nhìn ta: 

“Tam , người không thích đọc sách, chắc người hiểu cảm giác của nữ chứ! nữ nhìn thấy chữ là đau đầu muốn c.h.ế.t!”

Tiếng của nàng ấy rít lên như tiếng ấm nước sôi đang reo. 

Ta c.ắ.n c.h.ặ.t vành chén , này nương, năng như thế có là hơi mạo quá rồi không?

Vẻ mặt tỷ hiện lên sự phiền muộn, tỷ ấy ra lệnh quan binh tiến lên lôi người đi. 

Rõ ràng là đi học, vậy mà bốn tỷ họ trông như đang chịu cảnh sinh ly t.ử biệt. 

Ta không thể nhắm làm ngơ được nữa, thẳng tay ném chén xuống đất:

“Hoang đường! này có khác gì ép lương vi kỹ (ép con nhà lành làm kỹ nữ) đâu? Ta đi gặp phụ !”

Trong Ngự thư phòng, ta đem những suy nghĩ của mình trình bày đầu đuôi:

“Phụ , tỷ mở nữ học vốn là tốt, nhưng ép buộc theo một khuôn mẫu thì ngược lại sẽ gông cùm. 

Chúng ta nên mở thêm các khoa như dệt may, hội họa, cưỡi ngựa b.ắ.n cung…”

“Nữ t.ử có thể ra trận g.i.ế.c địch, nam t.ử có thể ở nhà dệt vải quay tơ. 

Để mỗi người được học theo thiên tính và sở trường của mình, đó mới là sự toàn thực sự.”

Phụ trầm tư hồi lâu, rồi chuyển ánh sang :

“Trạng nguyên lang, này khanh thấy thế nào?”

cúi người hành lễ, giọng bình ổn:

“Những lời quả thực có đạo lý. 

Thần thiết nghĩ có thể thí điểm trước tại kinh , kết hợp với việc thăm dò tình, cốt sao chu toàn nhất.”

Khi ngước lên, ánh khẽ lướt qua mặt ta, rồi tiếp tục:

“ này nếu cần người bôn ba điều phối, thần nguyện phò tá .”

Khóe môi ta không tự chủ được mà nhếch lên, vừa vặn chạm ánh của đang nhìn tới. 

khẽ mỉm cười, thanh khiết và dịu dàng như tuyết mùa xuân đang tan dưới hiên nhà.