Chương 2

Khi thảo luận, tôi đưa quan điểm: “Cốt lõi của phân bổ tài nguyên không nằm ở lượng, mà nằm ở sự tổn hao hiệu suất do thông tin bất đối xứng. Khó khăn lớn nhất ở cơ sở là: Cấp trên không biết cấp dưới cần gì, còn cấp dưới không biết cấp trên có thể cho gì.”

Thầy giáo dẫn dắt nhóm gật đầu gật gù.

Như liền chen ngang: “Quan điểm này mang tính lý thuyết quá. thực tế, phân bổ tài nguyên chính là vấn đề quan hệ và nhân mạch. Cô thông tin bất đối xứng, nói toẹt là cô không quen biết người có quyền quyết định chứ gì.”

“Nếu một cơ chế phải dựa vào quen biết mới có thể vận hành, thì bản thân cơ chế đó có vấn đề.”

“Cơ chế là chết, con người là sống. Cô ở nhà nước lâu ngày sẽ biết, lý thuyết chẳng giải quyết được vấn đề gì cả.”

“Tôi không ý.”

“Đương nhiên là cô không ý .” Cô ta cười khẩy. “Bởi vì cô chẳng có tí quan hệ , nên đành phải tin vào cơ chế chứ .”

Tất cả mọi người nhóm đều im bặt.

Tôi nhìn thẳng vào cô ta.

“ Như, rốt cuộc cô đang ám chỉ điều gì?”

“Tôi chẳng ám chỉ gì cả.”

“Cô ngày phỏng vấn bóng gió tôi có vấn đề, cô có bằng chứng gì không?”

“Tôi không nói cô có vấn đề.”

“Vậy tại cô cứ nhắc nhắc lại điểm phỏng vấn của tôi?”

Cô ta dựa lưng vào ghế, khoanh trước ngực.

“Bởi vì với chuyện vô lý, tôi có thói quen hỏi thêm vài câu.”

“Vô lý? Tỷ lệ chọi 1/217, tôi thi viết hạng 3, phỏng vấn hạng 1, vô lý ở chỗ ?”

“Một đứa con nhà nhân như cô, chưa từng gặp mặt giám khảo, lấy tư cách gì mà đòi cao hơn người được hưởng nền giáo dục tinh hoa bé tận 5 điểm?”

Lời này vừa thốt , sắc mặt của tất cả người có mặt đều thay đổi.

Tôi đứng phắt dậy.

“Bằng thực lực. Cô còn vấn đề gì nữa không?”

Cô ta câm nín.

Thầy giáo vội vàng hòa giải: “Được , quay lại thảo luận chủ đề chính .”

Chuyện này lan truyền khắp lớp học.

Có người Như cay nghiệt, có người lại cô ta nói cũng có lý.

Cũng bắt đầu có người lén lút dò hỏi về gia cảnh của tôi.

Tối hôm đó, tôi nhận được một cuộc gọi lạ.

“Tô Niệm à? Tôi là Cố Ngôn Thâm.”

Tôi sững người.

“ anh có của tôi?”

“ hồ sơ nhân sự có.”

“…Anh gọi có gì không?”

“Cậu cô nhờ tôi chuyển lời.”

Ngón tôi siết chặt điện thoại.

“Lời gì?”

“Ông ấy … Đừng vội, cứ để cô ta nhảy nhót .”

Điện thoại cúp.

Tôi nhìn chằm chằm vào màn hình một lúc lâu.

Cậu tôi biết chuyện của Như?

Làm cậu biết được?

Rốt cuộc cậu là ai?

Ngày khóa học kết thúc, Thành tổ chức một buổi tọa đàm.

Thành phần tham gia gồm toàn bộ chức mới trúng tuyển và một cán bộ cấp trung.

Người chủ trì tọa đàm là Thư ký Thành . Câu mở đầu của ông ấy là: “Hôm nay chúng ta mời đến đây một vị khách đặc biệt, để chia sẻ kinh nghiệm tác ở cơ sở cho mọi người.”

Cửa phòng họp mở .

Người vào mặc một chiếc áo khoác cũ, tóc hoa râm, vững chãi.

Tôi như ngừng thở.

Là cậu tôi. Chính Thanh.

Cậu lên bục, bắt Thư ký.

Thư ký giới thiệu: “Đây là chí Chính Thanh, Nguyên Phó Chủ triển và Cải cách của , vừa mới nghỉ hưu năm ngoái. Tổ chức đặc biệt mời ông đến chia sẻ với các chí trẻ.”

triển và Cải cách .

Phó Chủ .

Cấp Chính sảnh (tương đương Giám đốc Sở).

Tôi ngồi ở hàng thứ ba, lòng bàn ướt đẫm mồ hôi.

Trần Tiểu Vũ ngồi cạnh kéo kéo áo tôi: “Đệt, Phó Chủ triển kìa!”

Như ngồi ở hàng thứ hai, tôi thấy cô ta lôi điện thoại gõ thoăn thoắt.

Tôi ngồi im bất động.

Cậu đứng trên bục, đưa mắt quét một vòng hội trường, ánh mắt xẹt qua tôi chưa tới một giây.

Cậu bắt đầu biểu. Cậu kể về trải nghiệm hồi còn trẻ khi làm ở cơ sở, làm thế một nhân viên quèn ở huyện lỵ từng lên được . Giọng điệu bình hòa, không chút quan liêu.

Cậu nói: “ nhà nước không có đường tắt. Có người nghĩ quan hệ quan trọng hơn năng lực, nhưng quan hệ chỉ giúp các cô cậu qua cánh cửa, còn có đứng vững được hay không thì phải dựa vào chính mình.”

Câu nói này vừa dứt, tôi có cảm giác như có vô ánh mắt loạt hướng về phía mình.

Tọa đàm kết thúc, cậu bị một đám đông vây kín. Thư ký, Lãnh đạo Tổ chức, cán bộ cấp trung của các ngành, từng người xếp hàng lên chào hỏi.

“Chào Chủ !”

“ lão, lâu quá không gặp!”

“Ngài là thần của mình đấy!”

Tôi đứng chôn chân ở góc, không tiến lên.

Như không biết lúc đến cạnh tôi.

“Tô Niệm.” Giọng điệu của cô ta khác hẳn lúc trước.

“Gì?”

“Vị Chủ kia… cô có quen không?”

“ cô lại hỏi thế?”

“Lúc nãy khi biểu, ông ấy nhìn cô một cái.”

“Cô nhìn nhầm .”

“Tôi không nhìn nhầm.”

Cô ta nhìn chằm chằm tôi vài giây. “Tô Niệm, rốt cuộc cô có lai lịch thế ?”

“Tôi nói , gia đình bình thường.”

“Con cái nhà bình thường sẽ không được một lãnh đạo về hưu của để mắt tới.”