Chương 1

Trước bá quan văn võ, ta tháo chiếc mũ ô sa, xõa tung mái tóc.

Nương ta nói, quyết định đúng đắn nhất trong đời bà là vào cái ngày ta ra đời, đã bịt chặt miệng bà đỡ lại.

“Là một bé trai!”

Khi bà đỡ hét lên câu này, khuôn của Liễu di nương đang túc trực bên ngoài tái mét như giấy.

Lúc đó, ả ta vừa sinh cho phụ thân ta – Thẩm Minh Viễn một con trai bụ bẫm, đang đắc đi ngang về dọc trong phủ, chỉ chực chờ nương ta sinh ra một con gái để cái “ trưởng tử” (con trai trưởng do vợ cả sinh) nằm gọn trong tay ả.

Ai mà ngờ, nương ta lại mang đến cho ả một “niềm vui bất ngờ”.

Tất nhiên, niềm vui này là giả.

Nương ta vốn là Cáo mệnh phu nhân tam phẩm chính thất Lâm thị, nữ của Lâm gia đất Lang Nha. Gả vào Thẩm gia mười năm không có mụn con nào, mãi mang thai thì kẻ làm ngoại thất như Liễu thị lại đi trước một bước, sinh hạ con trai.

Tổ phụ ta – Thẩm lão thái gia rỡ như điên, lập nâng Liễu thị vào phủ làm di nương.

Nương ta cắn chặt răng, khoảnh khắc sinh ta ra, nhìn là một bé gái, trời đất trước mắt bà tối sầm lại.

Nhưng bà chỉ tối sầm mất một nháy mắt.

Ngay khoảnh khắc tiếp theo, bà đè bà đỡ xuống, mò từ dưới gối ra một nén bạc năm mươi , nhét thẳng vào tay bà lão.

“Nhớ kỹ, là một bé trai.”

Bà đỡ run rẩy nhận lấy nén bạc, vừa bước ra cửa liền hét lên.

“Chúc Đại phu nhân, là một bé trai!”

Pháo nổ vang rền trong sân suốt một khắc đồng hồ.

Phụ thân ta, Thẩm Minh Viễn, cưỡi ngựa từ nha môn lao về, nhìn ta một cái rồi đặt tên ta là Thẩm Thanh Viễn.

Năm đó, con trai của Liễu di nương – Thẩm Thanh Vân đã được ba tháng tuổi.

Nương ta ôm ta, nương cười đoan trang nhã nhặn.

Không ai biết rằng, dưới lớp chăn, bà đã tự cấu mạnh vào đùi mình một cái để nước mắt không trào ra.

Ta ba tuổi đã khai trí.

Cái này không phải ta tự bốc phét, mà là lời của vị lão tú tài dạy ta nhận nói. Ông ấy dạy học cho trẻ vỡ lòng cả đời, chưa từng trẻ nào ba tuổi đã có thể thuộc lòng trôi chảy từ đầu đến cuối cuốn “Tam Tự ”.

Nương ta nghe được câu này, kim chỉ trong tay đâm luôn vào ngón tay.

Bà không kêu đau, chỉ nhìn chằm chằm ta rất lâu, ánh mắt phức tạp như cái thùng thuốc nhuộm đánh đổ.

“Thanh Viễn, con… thực sự nhớ hết ?”

Ta gật đầu.

Nương ta trầm mặc hồi lâu.

“Vậy… Tự Văn thì ?”

“ địa huyền hoàng, vũ trụ hồng hoang.” Ta cất giọng non nớt tiếp, “Nhật nguyệt doanh trắc, thần túc liệt trương…”

Kim chỉ trong tay nương ta rơi hẳn xuống đất.

Năm bốn tuổi, ta có thể ngược Tự Văn.

Tin truyền đến viện, phụ thân ta – Thẩm Minh Viễn phá lệ đi đến hậu viện một chuyến.

Ông kiểm tra ta vài câu, ta đáp trôi chảy như nước chảy mây trôi.

Phụ thân xoa đầu ta, nói một câu: “Quả không hổ là nòi giống Thẩm gia ta”, rồi quay lưng đi thẳng.

Trước khi đi, ông dặn dò quản gia cấp thêm hai mươi bạc cho hậu viện coi như phần thưởng.

Hai mươi .

Trang viên hồi môn của nương ta mỗi năm thu về ba ngàn .

Bà nhận lấy hai mươi kia, mỉm cười tạ ân.

Đóng cửa lại, bà cất bạc vào hộp khóa kỹ, rồi ngồi xổm xuống nghiêm túc chỉnh lại cổ áo cho ta.

“Thanh Viễn, con thông minh gấp trăm lần con trai của ông ta.”

Khi nói câu này, giọng bà bình thản như đang nói về thời tiết nay.

Nhưng ta tay bà đang run.

Năm sáu tuổi, có chuyện rồi.

Nói chính xác thì không phải xảy ra chuyện, mà là có một chuyện vui tày đình.

đó, nương ta đang phơi quần áo ngoài sân, ngoài cửa bỗng vang lên chiêng trống náo nhiệt.

Hai tên nha dịch giơ cao tờ hỉ báo mạ vàng, mày hớn hở đứng trước cổng lớn Thẩm gia.

“Chúc ! Chúc ! Thẩm phủ công tử Thẩm Thanh Viễn, đứng đầu Huyện thí, được xướng là Án thủ!”

Cả con phố bùng nổ.

Án thủ sáu tuổi. (Án thủ: người đỗ đầu kỳ thi).

Án thủ trẻ nhất kể từ khi triều đại này lập quốc.

Khi tin lọt vào viện, quần áo trong tay nương ta rơi xuống đất.

Bà ngây ra như phỗng.

Không phải ngốc vì vui, mà là ngốc vì sợ.

Bởi vì bà chợt nhận ra một vấn đề —

Vốn dĩ bà chỉ định cho ta mượn thân phận nam nhi để giữ cái tử, đợi tương lai tìm cơ hội thích hợp thì lấp liếm cho qua chuyện.

Nhưng bà ngàn vạn lần không ngờ tới, khuê nữ nhà bà, lại là một tài sách.

Mà tài thì không giấu được.

Hỉ báo đỗ Án thủ dán trên cổng Thẩm gia, vàng chóe chói lọi, cách nửa con phố cũng nhìn .

Người đến chúc đạp nát bậu cửa.

thân Huyện lệnh đến thăm, nắm tay ta nói “ trẻ này đồ vô ”.

Phụ thân ta đứng bên cạnh, lưng thẳng tắp, cười không khép được miệng, cứ làm như sáu năm qua ông ấy đã tận tâm nuôi dạy ta lắm vậy.

Liễu di nương đứng phía đám đông, xanh mét.

Con trai ả, Thẩm Thanh Vân, năm nay bảy tuổi, Tam Tự vẫn chưa thuộc hết.

“Hừ, chỉ là một cái Án thủ thôi mà.” Liễu di nương về đến viện của mình, ném xoảng chén trà xuống đất, “Ai mà biết có phải mua chuộc quan khảo thí hay không? Mối quan hệ bên nhà mẹ đẻ của Lâm thị, chuyện mà chẳng làm được?”

Thẩm Thanh Vân co rúm trong góc, thở không dám thở mạnh.

Dù chỉ bảy tuổi, nhưng hắn đã lờ mờ hiểu ra một chuyện — đệ đệ này của hắn, không dễ đối phó.

Tối đó, nương ta đóng kín cửa phòng, kéo ta lại gần.

“Thanh Viễn, con nói thật cho nương biết, cái Án thủ này, con thi kiểu ?”

“Thì cứ mà thi thôi ạ.”

“ nương là… con lại lợi hại như ?”

Ta nghiêng đầu suy nghĩ một lát.

“Nhìn một lần là nhớ được rồi, đâu có lợi hại đâu nương.”

Nương ta hít sâu một ngụm khí lạnh.

“Gặp qua không quên?”

Ta gật đầu.

Nương ta đi quanh phòng ba vòng, cuối cùng ngồi phịch xuống mép giường.

“Xong rồi.”

“Không giấu được nữa rồi.”

Bà ôm , hồi lâu ngẩng lên.

“Thanh Viễn, nương nói cho con nghe một chuyện. Con không phải là con trai.”

Ta lại gật đầu.

“Con biết mà.”

Lần này thì nương ta suýt ngã khỏi giường.

“Con, con biết từ khi nào?”

“Ba tuổi con đã biết rồi.” Ta nghiêm túc nhìn bà, “Nương, con đâu có ngốc.”

Lần này nương ta ngây người thật sự.

Bà há miệng nhìn ta cả nửa ngày, đột nhiên kéo mạnh ta vào lòng, khóc đến run rẩy cả người.

“Khuê nữ khổ mệnh của nương ơi…”

Ta vỗ vỗ lưng bà.

“Nương đừng khóc, Án thủ chỉ là bắt đầu thôi.”

“Con phải thi Phủ thí.”

Nương ta khóc càng dữ dội .

Đêm đó, nương ta trằn trọc không ngủ được.

Ta biết bà đang sợ điều .

Án thủ chỉ là hạng nhất kỳ Huyện thí, phía có Phủ thí, Viện thí. Nếu ta tiếp tục thi, sẽ ngày càng lớn, nguy cơ lộ thân phận cũng ngày càng cao.

Nhưng nếu không thi —

Thẩm Thanh Vân sẽ lớn lên. Liễu di nương sẽ đắc . Cái tử có giữ được hay không, chưa biết.

Nương ta dù cũng là con gái nhà họ Lâm ở Lang Nha, sáng thức dậy, mắt dù sưng húp như quả óc chó, nhưng chủ đã quyết.

“Thi.”

Bà búi tóc lại cho ta, gằn từng .

“Không những phải thi, mà phải thi đứng đầu.”

“Để cho tất cả bọn chúng biết, cốt nhục của Lâm thị ta, mạnh thứ do con hồ ly tinh kia sinh ra một vạn lần.”

Ta cười.

“Nương, người yên tâm.”

Năm bảy tuổi, thi Phủ thí.

Ta lại đứng nhất.

Khi tin truyền về, Thẩm lão thái gia đang tiếp khách ở sảnh. Nắp chén trà trong tay ông “xoảng” một rơi xuống bàn.

“Bảy tuổi? Án thủ Phủ thí?”

Quản gia gật đầu khúm núm.

“Trăm phần trăm là thật, Lão thái gia. thân Tri phủ đại nhân chấm bài, nói văn phong của nhị công tử nhà ta sắc sảo lão luyện, không giống bài do một trẻ bảy tuổi viết chút nào.”

Lão thái gia đứng phắt dậy.

Đây là lần đầu tiên ông chủ động muốn đến hậu viện thăm ta.

Nương ta nhận được tin, luống cuống tay chân thay quần áo, chỉnh lại mũ cho ta.

“Đứng thẳng lên, đừng gù lưng. Nói chuyện ồm ồm một chút — à không, bình thường giọng con đã thô sẵn rồi…”

“Nương.”

“Hả?”

“Người căng thẳng cả con đấy.”

Lúc Lão thái gia tới, ta đang luyện ngoài sân.

Ông đứng ngoài cửa nhìn một hồi, không bước vào.

Quản gia bên cạnh nhỏ giọng nhắc: “Lão thái gia?”

Lão thái gia xua tay.

Ông đứng nhìn ròng rã cạn một tuần trà, rồi lên .

“ trẻ này, giống ta hồi trẻ.”

Quản gia cười hùa theo: “Đương nhiên rồi ạ, hổ phụ vô khuyển tôn.”

Lão thái gia hừ một , sải bước đi vào.

“Thanh Viễn.”

Ta gác bút, quy củ hành lễ.

“Tôn nhi thỉnh an Tổ phụ.”

Lão thái gia đánh giá ta từ trên xuống dưới, gật đầu.

“Từ ngày mai, chuyển ra thư phòng viện sách. Ta sẽ thân mời tiên sinh cho con.”

Nương ta đứng bình phong nghe được câu này, mấy ngón tay vặn vào nhau trắng bệch.

Chuyển ra viện, đồng nghĩa với việc ở gần Liễu di nương và Thẩm Thanh Vân .

Nhưng bà không phản đối.

Bởi bà biết, thư phòng ở viện có ba vạn cuốn sách quý, mấy cuốn sách rách ở hậu viện không thể nào sánh bằng.

Ngày đầu tiên ta chuyển ra viện, đã đụng ngay Thẩm Thanh Vân.

Hắn chặn trước cửa thư phòng, hai tay khoanh trước ngực, nghiêng đầu đánh giá ta.

“ chính là Thẩm Thanh Viễn?”

“Ừ.”

“ có biết trước đây thư phòng này là do ai dùng không?”

“Không biết.”

“Là ta dùng.” Thẩm Thanh Vân bước lên một bước, “Tổ phụ lấy thư phòng của ta đưa cho , có hợp lý không?”

Ta liếc nhìn hắn một cái.

“ đã thuộc hết Tam Tự chưa?”

Thẩm Thanh Vân đỏ bừng như gan lợn.

“—”

“Chưa thuộc hết thì đừng có chiếm thư phòng.” Ta lách qua hắn, đẩy cửa bước vào, “Lãng phí.”

Phía vang lên gầm thét tối của Thẩm Thanh Vân.

“Thẩm Thanh Viễn! đừng có đắc !”

Ta không quay đầu lại.

Sách trong thư phòng nhiều ta tưởng tượng.

Ta đứng trước giá sách, ngửa cổ nhìn những gáy sách xếp dày đặc, lần đầu tiên cảm , quyết định năm xưa của nương ta có lẽ thực sự không sai.

Nếu ta mang thân phận nữ nhi, cả đời này ngay cả cái nắm cửa của thư phòng này ta cũng đừng hòng chạm tới.

Mùa xuân năm tám tuổi, Liễu di nương ra chiêu.

Ả mời một vị nghe nói là Đại nho từ thành tới, chuyên tâm dạy Thẩm Thanh Vân sách.

Vị Đại nho kia họ Chu, ngày đầu tiên đến đã thả một câu:

“Lệnh lang tư thông tuệ, giả dĩ thời nhật, nhất định sẽ bảng vàng đề .”

Liễu di nương rỡ như điên, tối đó bày tiệc ngay trong viện mình, mời tất cả trên dưới Thẩm gia đến dự.

Trong bữa tiệc, ả cười tươi rói nhìn ta.

“Thanh Viễn à, Chu tiên sinh đây là người từ Hàn Lâm Viện thành xuất thân đấy, học vấn uyên thâm lắm. Con có muốn học theo không?”

Ta gắp một đũa thức ăn.

“Không cần đâu, Di nương.”

“ ? Chê tiên sinh dạy không tốt à?” Nụ cười của Liễu di nương càng sâu , “Con đừng tưởng bây giờ mình là Án thủ mà hay, đó chỉ là kỳ thi ở huyện ở phủ thôi. Đợi đến lúc thi Viện thí, không là trò trẻ con nữa đâu.”

“Di nương nói đúng.” Ta bỏ đũa xuống, “Cho nên con đang chuẩn cho kỳ Viện thí rồi.”

“Thanh Vân ca ca có muốn chuẩn cùng không? Đệ có thể phụ đạo thêm Tam Tự cho huynh.”

Tất cả những người ngồi quanh bàn đều im bặt.

Nụ cười của Liễu di nương cứng đờ.

Thẩm Thanh Vân đập mạnh xuống bàn.

“Thẩm Thanh Viễn! Mày có hả!”

“Không có cả.” Ta cầm đũa lên tiếp tục ăn, “Đồ ăn nguội rồi, Di nương ăn nhiều một chút.”

Phụ thân ta, Thẩm Minh Viễn, ngồi ở ghế chủ tọa, từ đầu chí cuối không nói một lời.

khi tiệc tàn, ông gọi ta lại.

“Thanh Viễn.”

“Phụ thân.”

“Vị tiên sinh di nương con mời về, con thực sự không muốn theo học ?”

“Không muốn ạ.”

“Vì ?”

“Người đó không phải xuất thân từ Hàn Lâm Viện.” Ta bình thản đáp, “ viết trên thiếp của ông ta con xem rồi, quy cách hoàn toàn sai. Cùng lắm chỉ là một gã tú tài thi hỏng, được người ta tô vẽ thổi phồng lên thôi.”

Phụ thân ta sững sờ.

“ con biết?”

“Cách hành văn của Hàn Lâm Viện có quy chuẩn riêng. ‘Thần’ trong thiếp của ông ta lúc hạ bút dùng lối Quán Các thể, nhưng lúc thu bút lại tản lực. Người xuất thân Hàn Lâm thực sự, có viết cả đời cũng không bao giờ tản lực như .”

Phụ thân ta trầm mặc rất lâu.

“Con về trước đi.”

Ngày , vị Chu tiên sinh nọ đã mời đi khỏi phủ.

Liễu di nương giận đập nát nguyên một bộ ấm chén trà trong viện.

Chuyện này lọt vào tai Lão thái gia, ông chỉ nói đúng một câu: