Chương 7

nợ muối thương, nợ quan phủ, nợ lộ , nợ tiền quan tài, cuối ngay cả mạng của mình cũng giống như đi vay mà có.

Đêm đó, ta sai người “mời” Khang tri châu, Diêm vận phó sứ, chưởng quầy ba hiệu muối lớn nhất dịch quán.

Không dọn trà, cũng không bày rượu.

Ta chỉ ném đống nợ kia lên bàn.

“Ai viết?”

Ba người nhìn nhau, đều không chịu mở miệng .

Ta cũng không giục, chỉ sai người đọc tờ văn một. Đọc tờ thứ bảy, Khang tri châu rốt cuộc ngồi không yên, thấp giọng nói: “Tạ đại nhân, chẳng qua là vài sơn dân khuân vác, người cần gì níu mãi không buông.”

Ta ngước mắt nhìn hắn.

“Sơn dân khuân vác không phải người sao?”

Hắn lập tức cúi : “Hạ quan lỡ lời.”

“ không phải lỡ lời.” Ta nói, “ chỉ là rốt cuộc nói ra lời trong lòng.”

Ta sai người châm lửa đốt văn, ném chậu.

Ngọn lửa cuộn lên, sắc mặt cả phòng đều đổi.

“Từ nay trở đi, tất cả khuân vác lương ở địa không lập nợ nữa, không lấy muối thay công, không dùng lộ ép mạng.” Ta nhìn bọn , “ đây các làm thế nào ta không quản. Từ lúc ta trở đi, ai dùng chiêu này, ta sẽ lấy gia sản kẻ đó lấp nghĩa thương.”

18

Chưởng quầy hiệu muối không nhịn cười một tiếng.

“Tạ đại nhân, người là người ngoài , e là không biết địa do ai định đoạt.”

Ta cũng cười.

“Ta đương nhiên biết.” Ta nói, “Cho nên nay ta mới ngồi ở đây.”

Sáng sớm , ta đi xem khuân vác dưới núi muối.

Trong gần như không có trai tráng, toàn là nhân, người già và trẻ nhỏ. Đàn ông trong hoặc đang cõng hàng trong núi, hoặc chết trong núi, những căn lại ngay cả chum gạo cũng trống không. Ở có một phụ nhân đang chẻ củi, chân đi khập khiễng, thấy ta thì đề phòng rất chặt.

Ta ngồi , thay nàng đỡ chậu gỗ ngã trên đất lên.

“Chồng đâu?”

“Chết rồi.” Nàng nói rất bình tĩnh, “Năm kia rơi vực, hiệu muối bồi thường hai quan tiền.”

“Con đâu?”

“Đứa lớn đi cõng hàng rồi, đứa nhỏ trong đang sốt.”

Ta nhìn theo ánh mắt nàng trong. Trong tối như hang động, trên giường sưởi cuộn một bé trai bảy tám tuổi, môi trắng bệch vì sốt. Ta sai đại đi xem, lại hỏi tên nàng.

Nàng nói mình Ninh.

Ta nhìn đôi tay chai dày của nàng, bỗng hỏi: “Nếu có đường sống, có bằng lòng nhân trong vận lương cho quan phủ không?”

Nàng sững ra, tưởng mình nghe lầm.

“ nhân?”

“Ừ.” Ta nói, “Không cõng nổi cả gạo thì chia thành nhỏ; không đi nổi cả đoạn núi thì đoạn đoạn tiếp sức. Quan phủ trả hiện, không lập nợ, cũng không giữ lộ . Các có muốn làm không?”

Ninh thị nhìn chằm chằm ta, như đang phân biệt ta có phải lại là một tên quan núi vẽ bánh hay không.

Rất lâu , nàng mới thấp giọng nói: “Người dám trả sao?”

Ta đứng dậy, chậm rãi nhìn nàng.

“Nếu ta không dám, nay sẽ không đứng ở đây.”

Tuyến vận lương nhân tiên của địa cứ như vậy dựng lên.

19

này trong triều có người mắng ta không ra thể thống, nói để phụ nhân núi là phá lễ pháp. Nhưng không biết, những nam nhân vây trong nợ đã hiệu muối kéo gần chết, người thật sự sức, chịu cắn răng liều mạng, chính là những nhân ở lại trong này.

Lần Ninh thị cõng lương, vai mài toàn máu.

Nàng lại không rên một tiếng, chỉ khi dỡ hàng xong hỏi ta: “Tạ đại nhân, hiện khi nào phát?”

Ta tự tay giao lòng bàn tay nàng.

Nàng sờ nắm vụn nặng trĩu kia, ngẩn ra rất lâu, đột nhiên khóc.

“Lúc chồng ta sống, cũng chưa có lần nào cầm tiền mặt về .”

Câu nói ấy giống như một cây kim, đâm lòng bàn tay ta cũng tê rần.

Khi ta rút tay về, mới phát hiện mình siết nắm vụn quá chặt, khớp ngón tay đều trắng bệch.

Án địa tra ngày thứ ba mươi bảy, muối thương rốt cuộc nóng ruột.

Bọn không dám động thủ công khai với ta, bèn giở trò trên sơn đạo. đó ta đích thân theo đội lương qua cầu sạn, đi nửa đường, bỗng có người phóng hỏa, lại có đá núi lăn . Cả sạn đạo như một sợi dây mảnh lửa đốt, dưới là vực sâu không thấy đáy.

Người đi đều rối loạn.

Có người hô ta mau lui, cũng có người hô tiên bảo vệ sổ sách.

Ta quay thấy hơn mười lương , gần như theo bản năng lao , một đao chém đứt sợi cáp mặt sắp cháy gãy, kéo lương tấm ván về vách núi.

Thân binh muốn kéo ta, ta quát lại.

“Cứu người ! Lương rơi , người dưới núi tối nay sẽ đứt bữa!”

Trong ánh lửa, Ninh thị mấy nhân kia cũng lao lên, không ai bỏ chạy.

Chúng ta giẫm lên những tấm ván sắp sập để cướp lương qua. Khi cuối kéo lên bờ, cầu sạn ầm một tiếng sập mất nửa đoạn, ta ngã nhào bùn, nửa bên tay áo đều cháy sém.

Tiêu Ký Dã đúng lúc ấy.