Chương 1

Năm 1978, ngày thứ tôi ở .

Chồng tôi, Hàn Triệu Phong, chiếc bát men bước ra từ bếp, trong bát là năm trứng gà và nửa gói đường đỏ. Đó là mà mẹ đẻ tôi đã đi bộ hai dặm đường núi, nhịn ăn nhịn mặc bóp mồm bóp miệng đến để tẩm bổ cho tôi.

Thế , anh ta lại coi đó là điều hiển nhiên: “Thúy Bình sát vách sức khỏe yếu, lại sắp đến ngày sinh, đem sang cho cô ấy.”

Cô con gái tuổi của tôi ngồi xổm dưới mép lò, đôi đen láy cứ chằm chằm theo chiếc bát, khuôn mặt con bé gầy đến mức hai gò má nhô cao.

, tôi đã nhẫn nhịn. Bởi vì anh ta là trưởng sản xuất, bởi vì Thúy Bình là người nhà liệt sĩ, và bởi vì mẹ chồng bảo tôi là đứa hẹp hòi.

Mãi cho đến năm năm mươi mốt tuổi, khi tôi nằm trên bệnh, một lão hàng xóm mới chép miệng: “Thằng con trai của Thúy Bình lão Hàn nhà cô cứ đúc từ một khuôn ra vậy.”

Đến lúc đó tôi mới chợt hiểu, cái sự giả câm giả điếc suốt hai mươi lăm năm trời của tôi vì cái gia đình này, hóa ra chỉ là một trò cười.

Mở ra lần nữa, tôi chằm chằm vào bóng lưng Hàn Triệu Phong đang chiếc bát men định bước ra cửa.

“Bỏ .”

Bước chân của Hàn Triệu Phong khựng lại.

Anh ta quay đầu, nhíu mày.

“Cô nói cái gì?”

“Tôi nói bỏ . Đó là mẹ đến cho tôi ở .”

Anh ta sững sờ mất hai giây.

Những lời thế này tôi từng dám nói. Ở cái nhà này, âm lượng giọng nói của tôi bao giờ vượt quá một nửa của anh ta, và những việc anh ta làm bao giờ cần đến sự đồng ý của tôi.

“Thúy Bình một thân một mình thai đứa trẻ đâu có dễ dàng gì, có mấy trứng gà mà cô tính toán thế sao?”

, cứ nghe đến mấy chữ “có đến mức thế không”, tôi lại sợ hãi không dám ho he thêm nửa lời.

này, tôi chống tay tự ngồi gượng dậy trên lò.

“Tính toán chứ. Tôi vừa sinh con được ngày, sữa còn chẳng có, anh lại đem mấy trứng mà mẹ tôi đi bộ hai dặm đường cõng đến đem cho người khác, anh cảm thấy có tính toán không?”

Mẹ tôi đứng bên cạnh, há miệng định nói gì đó lại không có nên xen vào hay không.

Sắc mặt Hàn Triệu Phong trầm .

“Hà Tú Phân, cô đang làm cái thái độ gì mặt mẹ cô đấy?”

Anh ta gọi thẳng cả họ lẫn tên tôi. Ở cái nhà này, mỗi khi anh ta gọi đủ họ tên tôi, đó là một lời cảnh cáo —— đừng có làm loạn, đừng có làm mất mặt.

, chiêu này rất hiệu nghiệm.

này, tôi thẳng vào anh ta.

“Hàn Triệu Phong, để bát trứng . Anh muốn chăm sóc Lưu Thúy Bình thì lấy của anh ra mà cho. mẹ tôi đến, một cái vỏ trứng không được ra khỏi cái cửa này.”

Anh ta nắm chặt chiếc bát men đứng khựng ở cửa, cau mày tôi mất vài giây.

Chắc đã hai năm anh ta từng nghe tôi nói giọng điệu vậy.

Đứng một lát, anh ta dằn mạnh chiếc bát men chiếc ghế đẩu cạnh cửa.

“Được. Không thì không . Đợi cô ở xong chúng ta nói chuyện sau.”

Anh ta hất rèm cửa bước ra ngoài.

Chiếc bát trên ghế lảo đảo hai cái không đổ.

Năm trứng gà nằm lặng lẽ trong bát.

Mẹ tôi bát trứng, lại tôi, đứng luống cuống không làm sao.

“Tú Phân, sao… sao con lại nói chuyện nó thế…”

“Mẹ, mẹ ngồi đi.”

“Nó về lại tức giận cho xem ——”

“Mặc kệ anh ta tức.” Tôi nằm lại , ôm chặt đứa bé vào lòng, “Mẹ, mẹ năm trứng đó vào luộc đi, mẹ Màn Thầu ăn một ít.”

Màn Thầu ngồi xổm dưới mép nãy giờ không lên tiếng.

Con bé còn quá nhỏ, hiểu người lớn đang cãi nhau chuyện gì. con bé sắc mặt – mỗi khi sắc mặt bố không tốt, nó lại rụt vào một góc, cuộn tròn lại một con mèo con.

Khi mẹ tôi chiếc bát men vào bếp, ánh Màn Thầu bám theo chiếc bát không rời.

Tối đó, Hàn Triệu Phong không về.

Mẹ chồng tôi đến.

sống ở dãy nhà vách đất sát bên cạnh, đi lại chống gậy. Hơn sáu mươi tuổi, tai hơi nghễnh ngãng miệng lưỡi thì lanh lợi vô cùng.

chống gậy đứng ở cửa, mặt kéo dài ra.

“Tú Phân, Triệu Phong nói mẹ . làm sao thế hả? Thúy Bình là góa phụ, một nách hai đứa con, tiếc gì nó mấy trứng?”

, mẹ chồng nói đến đây là tôi đã cúi đầu nhận lỗi.

“Mẹ, đó là mẹ đẻ con đi hai dặm đường đến cho con ở .”

“Thế thì sao? ở , sức khỏe Thúy Bình không tốt ——”

“Thúy Bình không tốt thì đã có nhà mẹ đẻ cô ta. ở của con, dựa vào cái gì mà cho cô ta?”

Mẹ chồng bị nghẹn họng.

Có lẽ không ngờ tôi lại dám cãi lại. Ở nhà này, số lần tôi cãi lại chỉ đếm trên đầu ngón tay, và lần nào kết thúc bằng việc tôi khóc lóc xin lỗi.

“—— cái loại con dâu ăn nói thế à! Triệu Phong là trưởng, chăm lo cho gia đình liệt sĩ là trách nhiệm của nó ——”

“Chăm lo gia đình liệt sĩ thì dùng trợ cấp của , không dùng trứng gà của con.”

Mẹ chồng chống gậy chỉ vào mặt tôi hồi lâu, cuối cùng hất lại một câu “ đợi đấy”, bỏ đi.

Rèm cửa buông .

Nước mẹ tôi lã chã rơi.

“Tú Phân, con điên sao? Đó là mẹ chồng con đấy…”

“Mẹ, mẹ đừng khóc.”

“Con cứ ầm ĩ thế này thì sống làm sao được nữa ——”

“Mẹ.” Tôi , giọng rất nhẹ. “Mẹ có mỗi tháng Hàn Triệu Phong cắt xén bao nhiêu tiền từ trợ cấp của con để cho Lưu Thúy Bình không?”

Nước mẹ tôi ngừng bặt.

“Con làm giáo viên dân lập tám năm nay, trợ cấp mỗi tháng là bảy đồng rưỡi. Đến tay con bao giờ quá bốn đồng. Số còn lại anh ta bảo là ‘nộp vào khoản trích lại của ’. Con đã đi hỏi kế toán đại , làm gì có khoản trích nộp nào thế.”

Sắc mặt mẹ tôi dần dần thay đổi.

“Tám năm, ít nhất anh ta đã bớt xén trăm đồng.”

Con số này ở nông thôn năm 1978 có ý nghĩa gì, mẹ tôi hiểu rõ hơn ai hết. chắt bóp suốt tháng trời mới gom được trứng và hai cân đường đỏ.

“Mẹ, con không làm loạn.” Tôi đổi tư thế bế con, “Con suy nghĩ kỹ . Ở xong, con sẽ ly hôn Hàn Triệu Phong.”

Bàn tay mẹ tôi nắm chặt lấy chiếc tạp dề.

“Con nói cái gì cơ?”

“Ly hôn.”

“Con… một người đàn lôi thôi lếch thếch hai đứa con, bỏ chồng thì sống bằng cái gì?”

tôi không sống sao, nên tôi nhẫn nhịn.

Nhẫn nhịn cho đến một mùa đông năm nọ, Màn Thầu sốt cao. giờ sáng, tôi ôm con chạy đi tìm Hàn Triệu Phong thì anh ta không có nhà. Tôi bế đứa trẻ sốt đến co giật gõ cửa nửa cái làng, cuối cùng là thím Trương mở cửa, bẻ nửa viên thuốc hạ sốt dự phòng của nhà thím cho tôi.

Hôm sau Hàn Triệu Phong về. Tôi hỏi tối qua anh đi đâu.

Anh ta nói đi sửa lò ở nhà Thúy Bình.

“ nhà Thúy Bình sập một góc, không sửa ngay thì cả nhà đêm không có chỗ ngủ.”

Anh ta nói điều đó một cách hùng hồn, lý trực khí . nhà Thúy Bình sập, anh ta thức trắng đêm đi sửa, còn con gái mình sốt co giật thì anh ta không hề hay .

Từ đó tôi không hỏi nữa. Có hỏi vô ích.

này đã khác .

“Mẹ, mẹ có năm nay đã khôi phục lại kỳ thi đại học không?”

Mẹ tôi sững sờ.

“Con có thể thi. Chỉ còn một ngày nữa là hết hạn đăng ký.”