4

Công việc của tôi ở bảo tàng nghe thì có vẻ diện, thực tế lương quả thật không cao, mỗi tháng nhận về bốn nghìn hai, cộng thêm thưởng cuối năm, bình quân cũng chỉ hơn năm nghìn.

công việc này có một điểm khác không có, đó là tài .

Trong của bảo tàng thành phố chất đống một lượng lớn quật được sắp xếp, trong đó có một khá lớn là mảnh vỡ đồ sứ của các di chỉ lò gốm địa phương, từ Đường đến Minh Thanh đều có, số lượng khổng lồ đến mức nhân lực trong bảo tàng căn bản không sắp xếp xuể.

Năm ngoái cục tỉnh đã cấp một khoản kinh phí chuyên biệt, khởi động một dự án tên là “Cố Sứ Quy Đồ”, chuyên dùng để sắp xếp, tu sửa và lưu trữ số hóa một cách hệ thống những mảnh vỡ đồ sứ này.

chủ trì dự án là thầy hướng dẫn của tôi, giáo sư Tống Thanh, nghiên cứu viên kỳ cựu của viện nghiên cứu tỉnh, nhân quyền uy trong lĩnh vực tu sửa gốm sứ trong nước.

Năm nay thầy sáu mươi ba tuổi, đã lăn lộn trong ngành bốn mươi năm, đồ sứ từng được thầy tu sửa trải dài từ Cố Cung đến các bảo tàng ở nước ngoài.

Thầy Tống chọn tôi nhân viên liên lạc thường trú tại bảo tàng của dự án này, bởi vì tôi vừa hiểu khảo vừa nắm rõ tình hình lưu trữ của bảo tàng, là phù hợp nhất.

Chuyện này tôi không nói quá nhiều với mẹ chồng, bởi vì nói cũng không hiểu, trong mắt công việc của tôi chính là “chỉ đường cho ta trong bảo tàng”.

không biết mỗi tuần tôi có ba ngày phải xuống , chui rúc trong đống phủ bụi mấy tiếng liền, đối chiếu kính lúp để sàng lọc từng mảnh vỡ có giá trị.

Hôm nay là tư, theo lịch trình dự án, tôi phải đến sắp xếp một lô mảnh vỡ sứ men trắng Tống mới quật tuần trước.

Lô mảnh vỡ này được phát tháng trước khi công trường ở khu phía bắc đào móng, đội thi công báo cáo lên, đó đội khảo thành phố tiến hành quật cứu hộ, dọn khoảng hơn hai trăm mảnh sứ và một số ít khí vẹn, tạm lưu giữ trong ngầm của bảo tàng.

Sáng lúc cửa, mẹ chồng đang tưới hoa ngoài ban công, một chậu quân t.ử lan được chăm sáu năm, lá dày mỡ màng bóng loáng, được để tâm hơn tôi nhiều.

thấy tôi thay giày cửa, đầu cũng không quay lại mà nói một câu: “Tối về sớm nấu cơm, Trạch Trăn nói hôm nay nó có tan đúng giờ.”

“Con biết rồi mẹ.”

Tôi đáp một tiếng, đeo chiếc túi vải của mình rồi khỏi cửa.

Trong túi chứa sổ ghi chép công việc, ba chiếc kính lúp có độ phóng đại khác nhau và một chiếc thước kẹp du xích đã dùng năm năm của tôi, những này cộng lại không quá năm cân, đeo trên lại nặng chứa cả một mảnh phế tích.

ngầm của bảo tàng quanh năm được giữ nhiệt và giữ ẩm ổn định, nhiệt độ duy trì ở hai mươi độ, độ ẩm khống chế ở bốn mươi lăm trăm, điều kiện tốt hơn nhà tôi.

Tôi thay găng vải cotton trắng, bật đèn lạnh trên bàn việc, lô mảnh vỡ sứ men trắng ấy đã được xếp vào khay theo mã số tầng đất quật, dưới ánh đèn tỏa ánh sáng ấm áp ngọc.

Sứ men trắng Tống, gọi là sứ ảnh thanh, là một loại sản phẩm tiêu biểu do lò Cảnh Đức Trấn nung vào Bắc Tống.

Màu men của nó nằm giữa và trắng, chỗ men mỏng hơi ngả trắng, chỗ men dày thấp thoáng ánh , giống màu bầu trời cơn mưa tạnh, có một loại vẻ đẹp phương Đông hàm súc mà kín đáo.

Giáo sư Tống Thanh từng nói trong một buổi diễn giảng rằng cốt lõi thẩm mỹ của sứ ảnh thanh nằm ở “giấu”, nó không phô trương thanh hoa này, cũng không rực rỡ ngũ thái, nó là kiểu đẹp thu hết mọi sắc bén vào trong cốt tủy.

Tôi kiểm tra từng mảnh vỡ trong khay, dùng thước kẹp du xích đo độ dày và độ cong của mỗi mảnh, ghi lại đặc điểm về màu men, chất , hoa và kỹ thuật nung trong sổ ghi chép.

Công việc này khô khan đến mức có khiến lớn ta phát điên, tôi lại chìm đắm trong đó, bởi vì đằng mỗi mảnh sứ vỡ đều có cất giấu một câu chuyện vượt qua nghìn năm.

Đến khi lật đến mảnh ba mươi bảy, ngón tôi đột nhiên khựng lại.

Đó là một mảnh đáy bát dài khoảng bảy xăng-ti-mét, rộng bốn xăng-ti-mét, thân t.h.a.i mỏng đến mức xuyên sáng, bề mặt men được bảo tồn vô cùng hoàn hảo, dưới đèn lạnh một màu thiên thanh nhạt cực kỳ hiếm thấy.

khiến hô hấp tôi ngưng trệ không phải màu men, mà là ở chỗ t.h.a.i lộ không bị nước men phủ kín dưới đáy bát, có khắc hai bằng nét b.út mảnh sợi tóc.

Vong Xuyên.

Ngón tôi bắt đầu run nhẹ.

Trong lĩnh vực giám định gốm sứ , đáy khắc không phải chuyện hiếm, lớn là tên hiệu của thợ lò hoặc đường hiệu của đặt nung, hai “Vong Xuyên” này, trong bảy năm học tập và việc chuyên môn đã qua, tôi từng thấy.

Tôi hít sâu một hơi, cẩn thận đặt mảnh vỡ này vào khay, đó cầm máy ảnh ảnh độ phân giải cao từ sáu góc độ, lại dùng ống kính macro riêng khắc dưới đáy.

xong những việc này, tôi mở máy tính gửi một email cho giáo sư Tống Thanh, đính kèm mười hai tấm ảnh độ phân giải cao vừa , nội dung chỉ có một câu: “Thầy Tống, trong lô sứ men trắng này nghi ngờ phát mảnh vỡ có minh đặc biệt, xin thầy xem qua.”

Email gửi đi đến mười lăm phút, điện thoại của tôi đã reo.

Hiển thị cuộc gọi đến là Tống Thanh.

“Tiểu Mãn, em thêm cho thầy một bộ ảnh macro của mảnh đó, trọng điểm mặt cắt nơi t.h.a.i men kết hợp, thầy muốn xem độ hạt của đất .”

Giọng thầy Tống nghe rất gấp, trong tiếng nền vang lên tiếng lật sách loạt xoạt, hiển nhiên thầy đã bắt đầu tra tài liệu.

“Vâng thầy Tống, em xử lý ngay.”

Tôi kẹp điện thoại bằng vai, hai điều chỉnh lại thông số máy ảnh, theo yêu cầu của thầy bổ sung mặt cắt và chi tiết đất .

khi gửi ảnh xong, thầy Tống im lặng rất lâu ở đầu dây bên kia, lâu đến mức tôi tưởng tín hiệu đã đứt.

“Thầy Tống?”

“Thầy đó không ạ?”

“Tiểu Mãn,” giọng thầy đột nhiên trở nên rất nhẹ rất chậm, đang cẩn thận nâng niu gì đó, “ trong em có là một chủng loại đặc biệt từng được ghi chép trong sứ men trắng Tống.”

“Cái tên ‘Vong Xuyên’ từng xuất trong hiến Tống, từng được chứng thực trên bất kỳ quật nào.”

“Nếu phát này có được xác thực, nó sẽ gây chấn động trong giới gốm sứ .”